خبرهامطالب عمومی

خشونت در درمانگاه

یادداشت روز دوشنبه صفحه اخر شرق “دکتر بابک زمانی”

چند وقتی است که خبرها و تصویری از خشونت در یک درمانگاه‌ به گوش می‌رسد و طبیعتا در فضای مجازی این خبر دست‌به‌دست می‌شود. در این میان مهم‌ترین نکته‌ای که مغفول می‌ماند، نادر بودن حوادث این‌چنینی است.

در جامعه هیجان‌زده‌ای که دلایل بسیار برای اضطراب فردی و جمعی وجود دارد و در فضایی که هر روز شاهد تنش‌ها و خشونت‌هایی در بین گروه‌های مردم هستیم، برخوردهای فیزیکی و خشونت‌آمیز میان گروه‌های مردم و پزشکان پایین‌تر از سطح خشونت جامعه است، در حالی که در فضای عمومی و رسانه‌ای پرخاش نسبت به پزشکان بسیار شایع است.

حتی در فرهیخته‌ترین سطوح هم، نظامِ سلامت در اذهان‌شان به «پزشکان» تقلیل یافته و به زعم ایشان اراده و امیال مثبت یا منفی پزشکان است که تعیین‌کننده مختصات و معایب متنوع نظامِ سلامت به‌نظر می‌رسد. نه تنها دولت با سنت‌های حکومتی به ارث رسیده‌اش پزشکان جوان را به شیوه‌ای خلاف حقوق اولیه انسانی، در شهرها و روستاها به کار می‌گیرد، بلکه روشن‌فکران و رسانه‌های عمومی حتی در چنین مقاطعی هم تمایلی به دفاع از این پزشکان نشان نمی‌دهند. گویی پزشکان در نظر ایشان به اندازه گروه‌های دیگری که در چنین مواقعی از آن‌ها دفاع می‌کنند، قابل جانب‌داری نیستند.

انگار دفاع از پزشکان، کاری روزآمد و مورد پسند نیست و البته لایک‌خورش هم پایین است. اتفاقا دخالت و دفاع جامعه مدنی از حقوق اولیه انسانی پزشکان است که می‌تواند چنین جدلی را از منازعه میان اقشار مختلف مردم خارج و سطحی بالاتر از گفتمان اجتماعی پدید آورد.

پزشکان در جامعه امروز ما در حالی مشغول طبابت هستند که اذهان عمومی دائماً تحت بمبارانِ پیام‌هایی غیردوستانه نسبت به آن‌ها از جوانب مختلف است، بسیاری از پزشکان مجبور به پذیرش مسئولیتی هستند که هم شرایط و هم تعرفه‌های آن در مقایسه با همکاران خارجی‌شان در سطوحی بسیار پایین‌تر و حتی تحقیر‌آمیز است.

این در حالی است که؛ نگاه ها و سوالات بسیاری از بیماران، جستجوی بی سرانجام‌شان در گوگل (حتی بعد از توضیحات کامل طبیب)، مشورت گرفتن از افراد غیرمتخصص (از شاگرد داروخانه گرفته تا بستگان دور و نزدیک) مراجعات متعدد به پزشکان مختلف و ارزان تنها در یک روز و گاه حتی برخورد هایی بسیار تند و بر خورنده همه‌وهمه حاکی از اعتمادی نه چندان عمیق به پزشکان است.

بخشی از این برخوردها الگو برداری از هجمه‌ها و گاه هتاکی بزرگان و از ما بهتران فرهنگی یا حداقل بی‌تفاوتی آن‌ها نسبت به تحقیر پزشکان بوده است.

همه این‌ها را پزشکان هرروزه شاهدند، اما برخورد فیزیکی و خشونت آن‌قدر که در سایر عرصه‌ها از مجلس گرفته تا سر کوچه و خیابان مشاهده می‌شود، در مورد پزشکان شیوع چندانی ندارد.

این تفاوت دو علت بیش‌تر ندارد، یکی احترام عمیق و تاریخی مردم ما نسبت به پزشکان که اجازه حرمت شکنی تا آن حد را نمی‌دهد و دیگری درک عمیق جامعه پزشکی از شرایط دشوار مردم و بردباری ایشان در برابر تمام ناملایمات گفته و ناگفته. این دو عامل است که باعث شده گزارشاتی نظیر حادثه «دِیر» هرروز به گوش نرسد. اما چرا همین واقعه محدود هم بازتابی بسیار وسیع در شبکه های مجازی پیدا کرد؟

شاید به این دلیل که پزشکان از یک‌سو هم‌دلی چندانی علی‌رغم تمام مشکلات پیش‌گفته از جانب جامعه مدنی احساس نمی‌کنند و از سوی دیگر نگران افزایش این گونه برخوردها هستند، وگرنه کسی به فکر مقابله یا خدای نکرده انتقام‌جویی از عضوِ شواری شهر که تنها به‌همین بهانه نامش را برای اول بار شنیده، نیست.

خدا را چه دیدی شاید یک روز جامعه مدنی متوجه مسئولیت‌های خود بشود و به‌جای انجمن‌ها و گروه‌های پزشکی در چنین مواردی بخش‌هایی از روشن‌فکران و فرهیختگان واکنش نشان دهند و نه‌تنها به ماجرای «دِیر»! بلکه به مشکلات عدیده و ساختاری‌ای که نه مشکل شخصی پزشکان بلکه مشکلات نظام سلامت به شمار می‌روند. شاید جامعه و نخبگانش بتوانند ریشه‌های مشکلات سلامت را هم ببینند و دریابند که پزشکان بعد از بیماران دومین قربانیان اصلی نواقصِ نظامِ سلامت هستند.

دکتر بابک زمانی از متخصصین مغز و اعصاب ایران که در کنار طبابت گاهی دست به قلم برده و بر اساس تجربیات و خاطرات خود مینویسند از پزشکان برجسته ی پذیرش۲۴ هستند. در پذیرش۲۴ تصمیم گرفتیم این داستان های شیرین و مطالب علمی را با شما به اشتراک بگذاریم…

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن