خبرهامطالب عمومی

نفت بر آتش

یادداشت روز سه شنبه روزنامه اعتماد
وزارت بهداشت و طرح تحول سلامت

مهم ترین رویداد دوران وزارت اخیر طرح تحول سلامت بود.

ظاهرا طرح تحول سلامت مقداری پول بود که بدون ترتیبات و برنامه ریزی های لازمه در سلامت خرج شد .
راست است که میگویند برای هر تحول اجتماعی موسسات خودسامان ضرورت دارند ونه پول. میگویند بدون چنین مؤسساتی پول بر اتش بحران ها مثل نفت عمل میکند و راست میگویند بقولی سوزش این اتش به تجربه ثابت شد. بعلاوه امار ها میگویند بیشترین کمک های اقتصادی خارجی در تاریخ به افغانستان داده شده است اما تاثیر ان در بازسازی افغانستان چیزی در حد صفر بوده است
راست است که طرح تحول سلامت انتظارات و در نتیجه مخارج بسیار افرید که با ان تمهیدات اولیه قابل براورد نبود. مخارجی که در واقع مخارج عقب ماندگی های بیشمار سیستم سلامت بود.

تحول سلامت مقدمات بسیاری لازم داشت که فراهم نشد. اندیشیده نشد از ان بدتر بنظر میرسد در افق تصورات هم نبود. باید تزریق پول و سرمایه قطعا بعد از تمهیدات فراوان ،تنظیم سطح بندی خدمات و افتراق بین خدماتی که وظیفه ذاتی دولت تصدی گری مستقیم انهاست و سایر خدمات رخ میداد.

بعلاوه میبایست تعرفه خدمات پزشکی با اولویت خدمات انسانی بر خدمات ابزاری مورد توجه و در عمل به همراه زمینه های لازم برای نظارت کیفی فعال بر کار پزشکی اعمال میشد و پابه پای هر کدام از این پیشرفت ها منابع مالی هرکدام تعریف میگردید .وگرنه تحول در سیستم های سلامت نیاز و عطشی بود که ضرورت ان را جامعه و بیش از ان جامعه پزشکی احساس میکرد .حال ایا وضعیت اضطراری سلامت باعث این اقدام ناگهانی شد یا قصد تزریق امید در جامعه بود به هر حال میشد انتظار داشت که هردو هدف در اندکی درازمدت تر به دست نخواهند امد.

ناامیدی ناشی از این اقدام چشم انداز بهبود را در اذهان تیره تر خواهد کرد .بحران ریشه دار سلامت که از پس این چندسال هم چنان در حال تعمیق است بدترین جنبه اش ان بود ه که از نظر ها پنهان و حتی به چشم فرهیختگان و اندیشمندان هم نمی اید .

تنها دولت و گفتمان حاکم نیست که بهترین خدمات سلامت را تنها از پزشکان درخواست میکند ان هم ارزان ! در بحران هایی که فی المثل با مرگ یک هنرمند محبوب پدید می امد معلوم میشد بخش فرهیخته جامعه هم قادر به رویت ساختار های اقتصادی -اجتماعی سلامت نیست .

در خواست برای اصلاح ساختارها تنها توسط پزشکان انجام میشد که انها هم سلامت را تنها در أفق دید و تخصص خود در نظر می اوردند .باور کردنی نیست اما گویا جامعه ما هم در بخش سنتی و هم در بخش مدرن ان که هردو تحت تاثیر باورهای عمیق فرهنگی و تاریخی هستند هنوز خدمات نوین پزشکی و تاثیر ان در بهبود زندگی را باور نکرده است . از نگاه هردو سیستم سلامت خوب سیستم رایگان است و پزشک خوب هم کسی است که پول نمیگیرد.

از یک سو از نگاه سنتی هنوز معلوم نیست طب مدرن تا چه حد ممکن است بیش از دستورات سنتی انچه در کتاب های قدیم نوشته شده و البته رعایت شعائر بر سلامت تاثیر بگذارد از سوی دیگر بخش مدرن بیشتر نگران تاثیرات شیمیایی داروها و مداخلات پزشکان است و او هم کار پزشکی را به غایت ساده دیده شبانه روز در کتاب خود گوگل به دنبال فراگرفتن ان است.

طرح تحول سلامت ابتدا به شکل رویت و به رسمیت شناختن قوانین اقتصاد یا به زبان بسیار ساده نیاز به پول بیشتر برای سلامت بهتر نمود پیدا کرد که میتوانست باعث امیدواری گردد .زنبیلی بود برای این کار ضرور و باور نشده در کنار زنبیل هایی که بخش های دیگر جامعه به ضرورت انها إیمان اورده و پشت دربودجه گذاشته بودند .در ابتدا نهاد های تصمیم گیر در تضاد بایکدیگر به نظر نمیرسیدند .بسیاری از مسیولینی که شش سال بعد در تخالف با یکدیگر قرار گرفتند طرح تحول سلامت را رهاورد دولت جدید میدانستند ، در برابر سیاست هایی که پیش از ان بیمارستان ها را خودگردان و هزینه های دولت در اساسی ترین وظایفش را به حداقل رسانده بودند.

جامعه پزشکی با هر ترکیبی از کابینه و وزارت بهداشت هم چنان خواهان تحول در سیستم های وامانده سلامت است.

جامعه پزشکی نه قادر است بخش های مختلف حاکمیت از سازمان برنامه و بودجه گرفته تا وزارت بهداشت را مستقل از یکدیگر ببیند و نه در موضعی است که بتواند تقصیر هریک از انها را قضاوت کند .در حالی که هم چنان بیمارستان ها در فضاهایی تنگ گرفتار تنگناهای بیشمارند .گروه های پایین اجتماعی ای که مراقبت از انها ذاتی ترین وظیفه دولت هاست در آستانه بخش ها و درمانگاه های دولتی سرگردانند .

بیماران مزمن ناتوان و بیماران اورژانس هم که حتی در اقتصادها ی سرمایه داری دولت ها متولی انها هستند سامان درستی ندارند همانطور که پیش تر گفته شد در سال های گذشته حتی تا ان حد که بتوانیم این سطوح را از هم تفکیک کنیم هم تحول پیدا نکردیم.

این همه نا هماهنگی در یک وظیفه زمین مانده را تنها زمانی میتوان بخشید که جامعه پزشکی دریابد تمام این تجارب تلخ حداقل این درس را به مسیولین امر اموخته اند که “اقتصاد “و “سلامت ” و مهم تر از ان “اقتصاد سلامت “ان هم در شرایط توسعه نامتوازن ملی ما مباحثی پیچیده است که اصلاح انها نیازمند کارشناسانی در مقیاس بین المللی است تا بتوان از این گذشته چرایی برای راه اینده ساخت.

دکتر بابک زمانی از متخصصین مغز و اعصاب ایران که در کنار طبابت گاهی دست به قلم برده و بر اساس تجربیات و خاطرات خود مینویسند از پزشکان برجسته ی پذیرش۲۴ هستند. در پذیرش۲۴ تصمیم گرفتیم این داستان های شیرین و مطالب علمی را با شما به اشتراک بگذاریم…

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
بستن