خبرهامطالب عمومی

نامه‌ هایی برای تمامِ فصول

یادداشت روز دوشنبه صفحه اخر شرق “دکتر بابک زمانی”

شش سال پیش در ابتدای دوره وزارت قبل نگارنده پنج مقاله به‌هم پیوسته و خطاب به وزیر بهداشت با عنوان” نامه هایی به وزیر ” پیرامون مسائل اساسی سلامت به‌نام‌های؛ ویزیت، سرمایه، اشتغال، ارتقاء و امتحان به رشته تحریر درآورد. آن‌چه در این یادداشت‌ها آمد تلاشی بود در یافتن پیشینی‌ترین گره‌های بحران موجود سلامت در کشور ما. یافتن راه‌حل اساسی و قطعی ادعایی بی‌پایه خواهد بود، غرض، در گرفتن یک مباحثه‌ جدی نظری، پیرامون ا ین مسائل اساسی و روشن‌شدن دیدگاه‌های مختلف پیرامون آن بود. این‌که مجموعه این یادداشت‌ها چنین تاثیری داشت یا نه بر من معلوم نشد. حال که در آستانه وزارت جدیدی هستیم، بار دیگر ویرایشی جدید از این یادداشت‌ها را شامل مطالبی جدید منتشر می‌کنم، ولو نه برای شنیده شدن بلکه تنها برای تجدید انتشار در دوره‌های بعد!

١- ویزیت
ویزیت آجر ساختمانی است که سلامت نام دارد. در جریان ویزیت است که نوعی رابطه انسانی میان طبیب و بیمار شکل می‌گیرد، در جریان ویزیت است که حقیقت بیماری در ورای شرح حالی که ارائه شده در برابر شیوه‌‌ای علمی و آزموده چهره می‌گشاید، در جریان ویزیت است که تصمیماتی مهم نظیر جراحی یا تصمیماتی با همان درجه جسارت نظیر صبر و انتظار اتخاذ می‌شود، در جریان ویزیت است که ناگهان انسانی که خود را در آستانه مرگ می‌دید، پر می‌گشاید و با اطمینان خاطر به زندگی ادامه می‌دهد یا برعکس انسانی که بی خیال و سرشار از امید زندگی می‌کرد، ناگهان در می‌یابد که باقی عمر را که شاید چیز زیادی هم از آن باقی نمانده باشد باید با درد و رنج بگذراند. در جریان ویزیت است که نوع خاصی از ادبیات و سخن‌وری و نوع خاصی از بروکراسی در ثبت وتوضیح آلام بشر شکل می‌گیرد.

ویزیت مهم‌ترین فعالیت انسانی پزشکان است. تا تعرفه و ما به‌ازاء مادی این واحد کار پزشکی تعیین و نحوه نظارت بر آن معلوم نشود نه می‌توان برای سایر خدمات پزشکی تعرفه‌ای تعیین کرد و نه می‌توان بر آن نظارت نمود.

قدر واقعی ویزیت در کشور ما چنان که باید شناخته نیست. مشکل در نرخ‌گذاری ویزیت توسط مردم یا دولت نیست؛ قدر ویزیت را مردم، دولت و حتی پزشکان به خوبی نشناخته‌اند و این یک مسئله فرهنگی است. در قیاس با کشورهای پیشرفته رگه‌هایی از نوعی بدویت، نوعی ترجیح کار عملی بر کار فکری، نوعی ترجیح خوردنی بر اندیشیدنی به چشم می‌آید.
بی‌تردید این گونه تغییرات فرهنگی جز و وظایف دولت‌ها و مهم‌ترین وظایف آن‌ها است، اما پیچیدگی موضوع راه‌حل‌های ظریف و مدبرانه می‌طلبد. افزایش ناگهانی تعرفه‌ها در حالی که عناصر متشکله ویزیت هنوز کیفیت لازم را به دست نیاورده‌اند موضوع را دشوارتر می‌کند، فشارهای انضباطی برای ارتقاء کیفیت ویزیت هم نتیجه کافی را به دست نخواهد داد. وزارت بهداشت ابتدا باید هدف خود را ارتقاء کیفیت ویزیت اعلام کند نه افزایش یا کاهش هزینه و یا درآمد. چاره‌ای ندارد جز آن‌که اندک‌ اندک از نظارت بر مجوزها و دریافت‌ها فاصله گرفته به وظیفه اصلی خود یعنی نظارت بر کیفیات (قطع نظر از ارائه‌دهنده و پرداخت کننده) توجه کند و برای این‌کار ابتدا باید از اساسی‌ترین اجزاء متشکله ویزیت شروع و تک‌تک آن‌ها را ارزشیابی کرده مورد نظارت قرار دهد اجزایی مثل ثبت و گزارش ویزیت، ویزیت اضطراری و غیراضطراری، ویزیت بار اول، ویزیت بار دوم و سوم، ویزیت در بیمارستان و ویزیت در مطب، ویزیت مشاوره و غیر مشاوره و نظائر آن در میان این خصوصیات به‌نظر می‌رسد. پیشینی‌ ترینشان که در عین حال امکان نظارت کیفی بر ویزیت را هم فراهم می‌آورد چیزی نیست جز ثبت و گزارش ویزیت. یعنی ابتدا باید بین ویزیت با گزارش و ویزیت بدون گزارش، تفکیک قائل شد تا جا بیفتد که حداقل وظیفه هر طبیب و حداقل حق هر بیمار یک گزارش علمی است! تنها پس از این مقطع است که می‌توان سایر خصوصیات و کیفیات برگفته “یک ویزیت ساده” را با همین روش محقق ساخت.

یک ویزیت ساده واحد محاسبه ارزش خدمات نیروی انسانی در کار سلامت است، بدون محاسبه دقیق برای تعیین تعرفه آن، محاسبه ارزش سایر خدمات پیچیده‌تر پزشکی (که ضرایبی از این واحد ساده هستند) و تفکیک ارزش بخش انسانی خدمات از بخش ابزاری آن‌ها، غیرممکن خواهد بود و نهایتاً به تعرفه‌گذاری دستوری و از بالا تمایل پیدا خواهد کرد. علاوه بر این، بدون تهیه تمهیدات لازم برای نظارت کیفی بر کار ویزیت، نظارت بر کارهای پیچیده‌تر پزشکی هم امکان پذیر نخواهد بود.
اصلاح ساختار ویزیت در کشور ما هم اساسی‌ترین و هم دشوارترین کار است.

در فضایی که ضرورت‌ها کاملا روشن نیست و نظارتی بر آن نمی‌شود، چگونه می‌توان کشور را از هزینه نجومی داروها، تصویربرداری‌ها و آزمایشاتی که نتایج انها معلوم نیست و در دفترچه‌های بیمه نوشته می‌شوند خلاص و همان هزینه را برای استقرار یک نظامِ علمی و نظارت‌شده ویزیت بر مبنای ارجاع صرف کرد؟

دکتر بابک زمانی از متخصصین مغز و اعصاب ایران که در کنار طبابت گاهی دست به قلم برده و بر اساس تجربیات و خاطرات خود مینویسند از پزشکان برجسته ی پذیرش۲۴ هستند. در پذیرش۲۴ تصمیم گرفتیم این داستان های شیرین و مطالب علمی را با شما به اشتراک بگذاریم…

دریافت نوبت از دکتر بابک زمانی

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

بستن
بستن