قلب و عروقبیماری

تنگی دریچه آئورت روش تشخیص و درمان

آیا تنگی دریچه آئورت خطرناک است؟ درمان تنگی دریچه آئورت بدون جراحی

تنگی دریچه آئورت چیست؟

تنگی دریچه آئورت (Aortic stenosis) یا AS یکی از انواع بیماری آئورت قلب و یکی از شایع‌ترین و جدی‌ترین مشکلات دریچه‌ای قلب است. اسم این بیماری کاملا گویای وضعیت است.

دریچه‌ی آئورت دریچه‌ای است که خون را از بطن چپ به درون سرخرگ آئورت که سرخرگ اصلی خروجی از قلب است و خون را به اندام‌ها می‌فرستد، هدایت می‌کند.

دریچه آئورت درون حلقه مشخص شده است.

این دریچه دارای ۳ ساختار برگه‌مانند انعطاف‌پذیر است که همانند دروازه‌های آن عمل می‌کنند و فقط به سمت خارج از بطن و به سمت درون آئورت باز می‌شوند و وقتی که بطن چپ شل می‌شود، با فشار خون از درون آئورت به سمت بطن چپ، بسته می‌شوند و جلوی بازگشت خون به درون بطن را می‌گیرند.

وقتی که این دریچه تنگ شده باشد، اصطلاحا گفته می‌شود که «تنگی دریچه آئورت» رخ داده است. این مشکل سبب کاهش سرعت عبور خون از این دریچه‌ی حیاتی به سمت سرخرگ آئورت می‌شود و ممکن است سبب افزایش فشار در بطن چپ شود.

با اینکه بعضی از افراد به دلیل یک نقص قلبی مادرزادی به نام دریچه‌ی آئورت دوطرفه (bicuspid aortic valve) دچار مشکل تنگی دریچه آئورت می‌شوند اما این وضعیت عموما، با افزایش سن به دلیل تجمع کلسیم روی برگه‌های دریچه‌ی آئورت یا آسیب دیدن برگه‌های این دریچه، ایجاد می‌شود و میزان خون خروجی از بطن چپ به سمت اندام‌ها را محدود می‌کند.

درمان این بیماری آئورت قلب به شدت آن بستگی دارد. ممکن است برای درمان این وضعیت نیاز به جراحی و جایگزینی دریچه‌ی معیوب با یک دریچه‌ی مصنوعی باشد. اگر این بیماری درمان نشود، می‌تواند منجر به مرگ شود.

علائم تنگی دریچه آئورت

اکثر افراد مبتلا به تنگی دریچه آئورت، تا زمانی که مشکل زیاد نشود و محدودیت خروج خون از بطن چپ افزایش نیابد، علائم قابل توجهی تجربه نمی‌کنند. علائم این بیماری عبارتند از:

  • درد قفسه سینه
  • ضربان قلب تند و تپش قلب
  • تنفس دشوار یا تنگی نفس
  • احساس گیجی، سرگیجه یا حتی غش کردن
  • احساس دشواری در پیاده‌روی مسافت‌های کوتاه
  • تورم در مچ یا کف پا
  • اختلالات خواب
  • کاهش سطح فعالیت یا کاهش توانایی انجام فعالیت‌های طبیعی

نوزادان یا کودکانی که به یک نوع مادرزادی از تنگی دریچه آئورت مبتلا باشند، ممکن است علائم زیر را بروز دهند:

  • خستگی و بی‌حالی پس از فعالیت فیزیکی
  • عدم افزایش وزن
  • کم‌خوری
  • مشکلات تنفسی

علائم تنگی دریچه آئورت

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

باید توجه داشته باشید که ممکن است فرد مبتلا به این بیماری، علائمی نشان ندهد. با این حال، اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان احساس کردید که فعالیت‌های فیزیکی روزمره‌ی شما کاهش یافته است یا به طور دائم احساس خستگی می‌کنید، باید به پزشک مراجعه کنید تا عملکرد قلب شما را بررسی کند.

علل تنگی دریچه آئورت

چهار دلیل اصلی برای این بیماری وجود دارد که عبارتند از:

  • تجمع کلسیم: دلیل تنگی دریچه آئورت در اغلب افراد مسن، تجمع کلسیم روی برگه‌های انعطاف‌پذیر دریچه‌ی آئورت است. به مرور زمان این مسئله سبب کاهش انعطاف‌پذیری برگه‌های دریچه‌ی آئورت می‌شود و در نتیجه این برگه‌ها با افزایش و کاهش فشار خون درون بطن، به طور کامل باز و بسته نمی‌شوند.
  • نقص‌های مادرزادی: همانطور که در بالا گفتیم، یک دریچه‌ی آئورت طبیعی دارای سه برگه‌ی انعطاف‌پذیر است. با این حال، دریچه‌ی آئورت در بعضی از افراد به طور مادرزادی دارای یک، دو یا حتی چهار برگه است. تعداد غیرطبیعی این برگه‌ها، یکی از دلایل مادرزادی تنگی دریچه آئورت است یا می‌تواند علائمی مشابه آن ایجاد کند.
  • تب روماتیسمی: گاهی اوقات گلودرد می‌تواند منجر به تب روماتیسمی شود و این وضعیت، می‌تواند سبب زخمی شدن بخشی از بافت‌های قلب شود. اگر چنین وضعیتی پیش بیاید، ممکن است تنگی دریچه آئورت ایجاد شود.
  • پرتودرمانی: پرتودرمانی ممکن است در بعضی از افراد سبب التهاب و زخمی شدن بافت‌های درون بدن، مثل قلب شود. این مسئله می‌توان سبب سفت شدن برگه‌های دریچه‌ی آئورت و در نتیجه، تنگی دریچه آئورت شود.
مطلب مرتبط
گرفتگی رگ های قلب | علائم، راه های تشخیص و انواع درمان آن

انواع تنگی دریچه آئورت

  • نوع اکتسابی: در این نوع، تنگی دریچه‌ی آئورت به دلایلی که در بالا به آن‌ها اشاره کردیم، مثل تجمع کلسیم روی دریچه به دلیل ساخورگی یا تب روماتیسمی در طول زندگی و بعد از تولد ایجاد می‌شود.
  • نوع مادرزادی: همانطور که در بالا اشاره کردیم، نقص‌های آناتومیک مادرزادی در دریچه‌ی آئورت می‌توانند سبب تنگی این دریچه شوند. این وضعیت‌ها معمولا در کودکی مشکلی ایجاد نمی‌کنند ولی به مرور زمان سبب تنگی دریچه آئورت می‌شوند و ممکن است فرد در بزرگسالی نیاز به تعویض این دریچه داشته باشد.

پیشگیری از تنگی دریچه آئورت

همانطور که واضح است هیچ راهی برای پیشگیری از تنگی مادرزادی دریچه آئورت وجود ندارد اما در مورد تنگی دریچه آئورت به دلیل سالخوردگی چطور؟

تازگی‌ها مشخص شده است که این بیماری، اشتراکاتی با بیماری تصلب شرایین یا آترواسکلروز (atherosclerosis) دارد. بیماری تصلب شرایین کاملا قابل کنترل و پیشگیری است. به علاوه، نشان داده شده است که عوامل خطر (risk factors) تصلب شرایین با تجمع کلسیم روی دریچه‌ی آئورت مرتبط هستند.

با اینکه امکان کنترل این عوامل خطر وجود دارد اما تاکنون هیچ روشی برای پیشگیری از تنگی دریچه آئورت معرفی نشده است. به علاوه، پیشرفت این وضعیت نیز کاملا خارج از کنترل است.

با این حال، شاید و فقط شاید روش‌های عمومی پیشگیری از بیماری‌های قلبی مثل ورزش کردن (البته با اجازه‌ی پزشک در صورت داشتن علائم تنگی دریچه آئورت)، تغذیه‌ی سالم و مصرف مقدار کافی چربی‌های امگا-۳ و کاهش مصرف نمک، الکل، سیگار، قند و چربی‌های ناسالم، بتوانند روند پیشرفت تنگی دریچه آئورت را کنترل کنند.

راه‌های درمان تنگی دریچه آئورت

داروهای گیاهی و خرافاتی مثل طب سنتی را دور بریزید! تنها درمان قطعی برای بیماری تنگی دریچه آئورت، عمل جراحی جایگزینی دریچه‌ی آئورت است. این عمل در شرایطی انجام می‌شود که علائم بیماری بروز کرده و  پیشرفت کنند.

این عمل تحت بی‌هوشی عمومی انجام می‌شود. در طول جراحی بیمار به یک ماشین بایپس قلب-ریه متصل می‌شود که جریان خون در بدن را در طول جراحی برقرار می‌دارد.

در این جراحی، پزشک دریچه‌ی قلب شما را بر می‌دارد و آن را با یک دریچه‌ی مکانیکی یا دریچه‌ای از جنس بافت قلب انسان، گاو یا خوک، جایگزین می‌کند. هر کدام از انواع دریچه‌های مکانیکی و طبیعی، معایب خاص خودشان را دارند.

مطلب مرتبط
تنگی دریچه میترال | علائم، دلایل ابتلا و درمان آن

دریچه‌های ساخته شده از بافت‌های طبیعی قلب انسان یا حیوانات، ممکن است به مرور زمان تحلیل روند و بیمار مجددا نیاز به جراحی جایگزینی دریچه آئورت پیدا کند. در مقابل، اگر از دریچه‌های مکانیکی استفاده شود، بیمار باید تا آخر زندگی خودش از داروهای رقیق‌کننده‌ی خون استفاده کند تا خونش لخته نشود.

خطرات جایگزینی دریچه‌ی آئورت

  • خون‌ریزی
  • لخته شدن خون
  • نارسایی دریچه‌ی جایگزین شده
  • مشکلاتی در ریتم ضربان قلب
  • عفونت
  • سکته
  • مرگ در حین جراحی

یک روش جدید امکان تعویض دریچه آئورت بدون جراحی قلب باز را فرآهم آورده است. این روش که جایگزینی ترانس‌کاتر دریچه‌ی آئورت (transcatheter aortic valve replacement یا TAVR) نامیده می‌شود، کمی شبیه به روش والولوپلاستی زیرپوستی با بالون است که در زیر در رابطه با آن صحبت کرده‌ایم.

در این روش یک سوند به درون آئورت فرستاده می‌شود. این سوند حامل یک بالون و دریچه‌ی جایگزین است. وقتی که دریچه‌ی جایگزین به مکان دریچه آئورت برسد، بالون باد می‌شود و در نتیجه، دریچه‌ی جایگزین نیز باز می‌شود و دریچه‌ی جدید بدون جراحی و به راحتی در محل دریچه آئورت قرار می‌گیرد. سپس هوای درون بالون خالی می‌شود و سوند از درون آئورت خارج می‌گردد.

در نسخه‌ی جدیدتری از این روش، خود دریچه بدون نیاز به بالون هوا، باز و منبسط می‌شود و در جای خودش قرار می‌گیرد.

درمان تنگی دریچه آئورت بدون جراحی

برای بیمارانی که جایگزینی دریچه‌ی آئورت برای آن‌ها مناسب نیست،  والولوپلاستی زیرپوستی با بالون (percutaneous aortic balloon valvuloplasty) انجام می‌شود که در مقایسه با جراحی جایگزینی دریچه رحم، کمتر تهاجمی است. هر دوی این روش‌های درمانی، در تمامی گروه‌های سنی، از نوزادان گرفته با بزرگسالان قابل انجام هستند.

در این روش، یک یا دو کیسه‌ی هوا یا همان بالون در زیر پوست و روی دریچه‌ی آئورت قرار می‌گیرند و سپس از هوا پر می‌شوند تا انسداد دریچه را کاهش دهند. اینکه این درمان جواب دهد یا خیر، به سن بیمار هم بستگی دارد.

اثر این روش، دائمی نیست ولی پزشکان به دفعات زیاد از این روش استفاده نمی‌کنند. این روش برای کودکان یا کسانی که وضعیت سلامتی مناسبی برای تحمل جراحی ندارند، مناسب است.

چه داروهایی برای بیماران مبتلا به تنگی دریچه آئورت تجویز می‌شوند؟

با اینکه داروها نمی‌توانند مشکلات دریچه‌های قلب را درمان کنند، ولی می‌توانند علائم آن‌ها را خفیف کنند یا از بین ببرند. داروهایی که برای این بیماری تجویز می‌شوند، عبارتند از:

  • مهارکننده‌های استیل کولین استراز (ACE inhibitors) که سبب شل شدن سرخرگ‌ها می‌شوند.
  • داروهای کاهش دهنده‌ی تپش قلب
  • سرکوب‌کننده‌های بتا که ضربان قلب را کاهش می‌دهند
  • داروهای ضدادرار که سبب کاهش گردش مایعات در بدن و و کاهش فشار به قلب می‌شوند.

به علاوه، معمولا پزشک برای شما آسپرین تجویز می‌کند و شما باید آسپرین را به صورت روزانه مصرف کنید.

چه کسانی در معرض خطر تنگی دریچه آئورت قرار دارند؟

افراد سالخورده

بیماری تنگی آئورت عمدتا افراد سالخورده را درگیر می‌کند و دلیل اصلی آن در این گروه از بیماران، تجمع کلسیم روی دریچه آئورت یا زخمی شدن دریچه است. این وضعیت معمولا بعد از ۶۰ سالگی ایجاد می‌شود ولی علائم آن تا ۷۰ یا حتی ۸۰ سالگی، بروز نمی‌کنند.

تنگی دریچه آئورت در افراد جوان

اصلی‌ترین دلیل تنگی دریچه آئورت در افراد جوان، نقص‌های مادرزادی است. بنابراین، اگر قلب شما مشکل مادرزادی نداشته باشد، نیازی نیست تا ۶۰ سالگی نگران این بیماری باشید.

مطلب مرتبط
کلسترول چیست | کاهش کلسترول خون بالا با تغذیه مناسب

در صورتی که هر گونه ابهام و سوالی در رابطه با بیماری تنگی دریچه آئورت دارید می‌توانید به مشاوره رایگان پذیرش ۲۴ تماس بگیرید.

نارسایی دریچه آئورت چیست؟

چه فرقی با تنگی دریچه آئورت دارد؟

نارسایی دریچه آئورت (aortic regurgitation) یا همان نارسایی آئورت که به گشادی دریچه آئورت نیز معروف است، به معنی نشت خون از درون دریچه‌ی آئورت در هنگام استراحت بطن است. این نشت خون سبب می‌شود تا خون نه فقط به سمت سرخرگ آئورت، بلکه به سمت داخل بطن چپ نیز حرکت کند.

در واقع، دریچه‌ی یک طرفه‌ی آئورت نمی‌تواند مانع از بازگشت خود به درون بطن در هنگام استراحت بطن و کاهش فشار درون آن شود. بنابراین، قلب باید برای خون‌رسانی مؤثر به بدن، کار بیشتری انجام دهد. در نتیجه ممکن است قلب خسته شود و نتواند خون کافی به اندام‌ها برساند و نارسایی قلبی ایجاد شود.

گشادی دریچه آئورت کاملا با بیماری تنگی دریچه آئورت فرق دارد زیرا زمانی که آئورت تنگ باشد ولی نارسایی نداشته باشد، خون به درون بطن باز نمی‌گردد بلکه به اندازه‌ی کافی از آن خارج نمی‌شود.

تنگی دریچه میترال

دریچه میترال را در سمت راست تصویر می‌بینید که به درون بطن چپ باز شده است.

یکی از بیماری‌های قلبی مشابه تنگی دریچه آئورت، تنگی دریچه میترال (Mitral stenosis) است. دریچه‌ی میترال یا دریچه‌ی دولختی یک دریچه‌ی مشابه دریچه‌ی آئورت است که دهلیز چپ را از بطن چپ جدا می‌کند.

تنگی دریچه میترال سبب کاهش جریان خون از دهلیز چپ به بطن چپ می‌شود. در نتیجه، حجم خون حامل اکسیژن که به بافت‌های بدن فرستاده می‌شود، کاهش میابد. به علاوه، فشار در دهلیز چپ زیاد می‌شود و به ریه‌ها فشار وارد می‌کند که سبب درد در قفسه سینه می‌شود. همانطور که مشخص است، علائم این بیماری باید مشابه با علائم بیماری تنگی دریچه آئورت باشد.

این بیماری نیز همانند بیماری تنگی دریچه آئورت، هم می‌تواند مادرزادی و هم می‌تواند اکتسابی باشد. البته تجمع کلسیم روی این دریچه دلیل این وضعیت نیست ولی مشابه با تنگی دریچه میترال، تب روماتیسمی می‌تواند یکی از دلایل این بیماری باشد.

نارسایی دریچه میترال

همانند دریچه آئورت، دریچه‌ی میترال نیز می‌تواند دچار نارسایی شود. منظور از نارسایی یا گشادی دریچه میترال (Mitral regurgitation) بسته نشدن کامل دریچه‌ی میترال در هنگام استراحت دهلیز چپ و در نتیجه، برگشت خون از بطن چپ به درون دهلیز چپ است.

این مشکل نیز دقیقا مشابه با نارسایی دریچه میترال، سبب فعالیت شدیدتر قلب می‌شود که می‌تواند خطر ایست قلبی را بالا ببرد.

تنگی قوس آئورت

تنگی قوس آئورت (aortic arch stenosis) با بیماری‌های تنگی دریچه آئورت و تنگی دریچه میترال کاملا فرق دارد. قوس آئورت قسمت فوقانی سرخرگ آئورت است. در این بیماری، که سبب‌شناختی آن تفاوت زیادی با بیماری‌های فوق‌الذکر دارد، قوس آئورت به دلایل مختلفی، تنگ می‌شود و جریان خون به بخش‌های مختلف بدن کاهش میابد. به علاوه، فشار در قلب زیاد می‌شود که منجر به درد در قفسه سینه می‌گردد. مشاوره آنلاین متخصص قلب در پذیرش ۲۴ برای ارائه‌ی اطلاعاتی جامع و مفید در رابطه با انواع بیماری‌های دریچه‌ای قلب، در کنار شما است.

دریافت مشاوره آنلاین پزشک متخصص قلب و عروق

منبع
heart.orgwebmd.comheart.org

تیم تولید محتوای پزشکی و سلامتی پذیرش24

تیم تحریریه پذیرش24 متشکل از پزشکان متخصص و پرستاران دارای مجوز، مترجمان و نویسندگان با تجربه در حوزه تولید محتوای پزشکی و سلامتی تمام تلاش خود را در جهت اطلاع رسانی و آگاهی سازی کامل و جامع در خصوص داروها، بیماری‌ها و سایر اطلاعات سلامتی برای استفاده عمومی کاربران پذیرش24 از منابع معتبر علمی به کار می‌بندد.

نوشته های مشابه

guest
0 پرسش و پاسخ
Inline Feedbacks
نمایش همه نظرات
دکمه بازگشت به بالا