غدد و دیابتبیماریعمومیمحتوای سلامتی

گواتر | علائم، علل ابتلا، پیشگیری و درمان

انواع درمان خانگی و دارویی گواتر

گواتر

گواتر یا غده ی تیروئیدی که بزرگ شده یکی از اختلالات عمده در سراسر جهان است. علت آن اغلب (در ۹۰% موارد) ناشی از کمبود ید می باشد.

گواتر یا تورم در گردن در نتیجه ی بزرگ شدن غده ی تیروئید انسان ایجاد میشود. در سراسر جهان شایع ترین علت بروز این اختلال( در بیش از نود درصد موارد) کمبود ید در رژیم غذایی افراد می باشد. در ایالات متحده ی آمریکا که مصرف نمک های ید دار در رژیم غذایی بسیار معمول است علت عمده ی ایجاد اختلال کارکرد غده ی تیروئید و ایجاد گواتر, ناشی از تولید بیش از حد, کمبود هورمون های تیروئید, گره های موجود در غده است.

نحوه ی درمان تیروئید به اندازه ی گواتر, علائم ایجاد شده از اختلال ایجاد شده و علت آن بستگی دارد. در مواردی که اختلال ایجاد شده علائم خاصی به همراه ندارد و قابل توجه نیست معمولا نیازی به درمان نیست.

مشاوره آنلاین غدد

گواتر کجاست؟

غده ی تیروئید یکی از غدد درون ریز بدن است که در بسیاری از عملکرد ها نقش اساسی دارد. از جمله عملکرد هایی که تحت تاثیر مستقیم یا غیر مستقیم غده ی تیروئید قرار می گیرد می توان به نفس کشیدن, ضربان قلب, سیستم عصبی مرکزی و محیطی, وزن بدن, قدرت عضلانی, چرخه ی قاعدگی در زنان, سطح دمای بدن, سطح کلسترول سرمی و بسیاری از عملکرد های دیگر در بدن اشاره کرد. غده ی تیروئید چیزی در حدود دو اینچ طول دارد و دقیقا در ناحیه ی قدامی گلوی فرد و زیر برجستگی غضروف تیروئید( در بین افراد تحت عنوان برجستگی سیب آدم شناخته می شود) قرار دارد. این غده هورمون هایی را به جریان خون وارد می کند که تحت تاثیر هورمون های تنظیم کننده قرار دار

Advertisement

د. ابتدا از هیپوتالاموس ( ناحیه ای است که در پایه ی مغز قرار گرفته و تحت عنوان یک ترموستات برای بدن عمل می کند) هورمون آزاد کننده ی تیروئیدی رها شده و پس از اثرگذاری بر بخش قدامی از غده ی هیپوفیز( توسط یک پایه از غده ی هیپوتالاموس آویزان است), باعث ترشح هورمون محرک غده ی تیروئید میشود.

گواتر کجاست

این هورمون از طریق جریان خون به غده ی تیروئید منتقل شده و با اثر بر رسپتورهای آن باعث سیگنال دهی در جهت تحریک تولید هورمون های تیروئیدی, تترا یدوتیرونین( تیروکسین) و تری یدوتیرونین میشود. غده ی تیروئید از ید رژیم غذایی برای سنتز هورمون های تیروئیدی استفاده می کند. کم یا زیاد شدن بیش از حد سطح پلاسمایی هورمون های تیروئیدی بسیار مهم بوده و می تواند عوارض شدیدی داشته باشد.

در صورتی که غده ی تیروئید نتواند به میزان کافی ید جهت سنتز هورمون های تیروئیدی دسترسی داشته باشد, سعی می کند با مکانسیم افزایش حجم سلول های غده ی تیروئید به تولید سطوح بالاتر هورمون دستیابی پیدا کند و این مهم باعث میشود غده ی تیروئید بزرگتر از حد معمول شده و در اصطلاح گواتر ایجاد شود. البته گاهی نیز گواتر بدون اختلال سطح هورمون های تیروئیدی رخ می دهد که به آن گواتر ساده گفته میشود.
در مواردی دیگر نیز به دنبال اختلالات خود ایمنی احتمال تحریک بیش از حد غده ی تیروئید و بزرگ شدن آن( گواتر پرکار) وجود دارد.

گفت و گو با پزشک متخصص غدد

مطلب مرتبط
غدد لنفاوی (Lymphatic Glands) چیست؟

عوارض گواتر

البته لازم به ذکر است که همه ی گواتر ها باعث ایجاد علائم در فرد نمی شوند. هنگامی که علائم و نشانه ها در افراد مختلف بروز پیدا می کنند, یعنی فرد دچار اختلال نسبتا شدید است. علائم ایجاد شده می تواند شامل:
ایجاد حالت تورم در گردن که بخصوص حین آرایش یا اصلاح به صورت کاملا مشهود دیده می شود, ایجاد احساس تنگی در گلو, گرفتگی صدا, سرفه کردن, اختلال در بلع( دیسفاژی), اختلال در تنفس به صورتی که غده ی بزرگ شده به نای فشار وارد می کند و می تواند باعث تراکئومالاسی و خفگی شود.

البته باید در نظر داشت که داشتن گواتر صرفا به این معنی نیست که حتما غده ی تیروئید در شما دچار اختلال عملکرد شده است. گاهی حتی تیروئید بزرگ شده ولی همچنان به میزان کافی می تواند هورمون های تیروئیدی مورد نیاز بدن را تولید کند. از جمله دیگر عوارض گواتر می توان به احتمال ایجاد خود ایمنی و ابتلا به لنفوم اشاره کرد. البته در گواتر های چند غده ای( مولتی ندولر) ممکن است تغییر شکل غده و بافت آن رخ بدهد که در نهایت به بدخیمی یا کارسینوم منتهی شود.

غده گواتر کم کار

گواتر کم کار

یکی از شایع ترین اختلالات مطرح در بیماری های غدد و متابولیسم مربوط به اختلال غده ی تیروئید می باشد. این اختلال می تواند به صورت کم کاری تیروئید( هیپوتیروئیدی) و یا پر کاری تیروئید( هیپرتیروئیدی) بروز پیدا کند. در اینجا به بررسی کم کاری تیروئید و بیماری گواتر کم کار می پردازیم. جالب است بدانید که نسبت بروز اختلال هیپوتیروئیدی در زنان از مردان بسیار بالاتر است( نسبت دو تا هشت به یک)

در دسته بندی های مرتبط با نارسایی اولیه ی تیروئید می توان این اختلال را به دو دسته ی کم کاری تیروئید همراه با گواتر و کم کاری تیروئید بدون گواتر تقسیم بندی کرد. درصد ابتلا به اختلال کم کاری تیروئید همراه گواتر بسیار بالا بوده و چیزی در حدود ۹۸% می باشد. در بیان علت های کم کاری اولیه ی تیروئید همراه با گواتر می توان به تیروئید لنفوسیتیک مزمن, مصرف داروهایی مثل ید, تیونامید لیتیوم, تیوسیانات, کم کاری تیروئید ناشی از کمبود ید مصرفی, تیروئیدیت تحت حاد و اختلالات مادرزادی ( کونژنیتال) را نام برد. در مورد علائم گواتر کم کار می توان گفت  افراد مبتلا دارای خشکی پوست, ادم, خشکی و شکننده شدن موها, کاهش در تعداد ضربان قلب, ریزش موهای ابرو و سر, سرد شدن پوست و حالت ضخیم شدگی و پوسته پوسته شدن در پوست هستند.

غده گواتر

لازم به ذکر است که علائم اولیه ی ایجاد شده در روند اختلال کم کاری تیروئید بسیار آهسته بروز می کنند و تقریبا در مراحل اولیه نه تنها برای بیمار بلکه حتی برای پزشک معالج نیز قابل تشخیص نیستند. فردی که به گواتر کم کار مبتلا است علائم کم کاری تیروئید را بروز می دهد.از علل ایجاد این بیماری می توان به بیماری هاشیموتو اشاره کرد که یک اختلال خود ایمنی می باشد. در این اختلال سیستم ایمنی علیه غده ی تیروئید فعال شده  به تولید آنتی بادی می پردازد و این آنتی بادی ها باعث آسیب به سلول های طبیعی در غده ی تیروئید شده و باعث کاهش تولید هورمون های تیروئیدی می شود. با آسیب سلول تیروئید و کاهش سطح هورمون های تیروئیدی, سیگنال کنترلی فیدبک منفی برای هیپوفیز ارسال شده و این غده ترشح هورمون محرک تیروئید را افزایش می دهد. این عمل باعث میشود غده ی تیروئید آسیب دیده تحت اثر هورمون هیپوفیزی تحریک شده و کم کم بزرگ شود. در نتیجه گواتر کم کار ایجاد میشود.

مطلب مرتبط
تنگی کانال مچ دست چیست؟ علائم، راه های درمان و تشخیص

مشاوره آنلاین غدد و دیابت

علائم گواتر پرکار

همان گونه که قبل از این گفته شد گاهی گواتر ناشی از پرکاری تیروئید است. در برخی موارد از جمله در بیماری گریوز این حالت رخ می دهد. بیماری گریوز یک اختلال خود ایمنی می باشد که در طی روند بیماری سیستم ایمنی به تولید آنتی بادی علیه رسپتور های هورمون محرک تیروئید, در سلول های سالم غده می پردازد و به این ترتیب باعث افزایش تولید هورمون تیروکسین( تترا یدو تیرونین) توسط غده ی تیروئید شده و این تحریک بیش از حد باعث میشود غده ی تیروئید بزرگ شود, در نتیجه گواتر پرکار ایجاد میشود. در این صورت افراد دچار علائمی از جمله: افزایش دمای بدن و حساسیت گرما, افزایش متابولیسم پایه در بدن, افزایش تعداد ضربان قلب, کاهش وزن, تعریق بیش از حد خواهند شد. در بیماری گواتر پرکار هم اندازه ی غده ی تیروئید افزایش می باید و هم میزان تولید هورمون های تیروئیدی افزایش می یابد. برخی افراد دچار لرزش بخصوص در انگشتان دست, به صورت غیر ارادی می شوند. در خانم ها نیز تشدید ریزش موها و بر هم خوردن سیکل های قاعدگی و در آقایان بزرگ شدن سینه دیده میشود.

گواتر ساده

گواتر ساده به حالتی اطلاق میشود که علی رغم تولید کافی و سطح پلاسمایی مناسب هورمون های تیروئیدی در بدن فرد, غده ی تیروئید بزرگ میشود و خوشبختانه در اغلب موارد سرطان یا تومور علت آن نیست. این نوع از گواتر به نسبت شیوع بالاتری دارد ولی در بالین بیمار نمی توان علامت خاصی برای آن پیدا کرد. در این افراد سطح هورمون های تیروکسین و تری یدو تیرونین طبیعی بوده و به دنبال آن سطح هورمون محرک تیروئید نیز طبیعی است.

این افراد تنها از بزرگ شدن فیزیکی غده ی تیروئید شکایت دارند که می تواند باعث ایجاد احساس تنگی در گلو, درد در ناحیه ی تیروئید یا ایجاد سرفه و یا ایجاد اختلال در بلع شود. پزشک معالج شما با بررسی های پاراکلینیکی و معاینات فیزیکی به تشخیص گواتر ساده پی می برد. این گواتر ساده می تواند به صورت خود به خود بهبود پیدا کند یا اینکه به مرور زمان اندازه ی آن بزرگتر شود و میزان تولید هورمون توسط غده دچار افزایش یا کاهش شود.

معاینه گواتر

علائم گواتر ساده

همانگونه که در بالا توضیح داده شد علائم گواتر ساده ناشی از کمبود تولید هورمون های تیروئیدی یا افزایش تولید این هورمون ها نمی باشد. بلکه بزرگ شدن آناتومیکی غده ی تیروئید باعث ایجاد علائم گواتر ساده خواهد شد. از این علائم به صورت عمده و مشترک می توان به احساس خفگی و تنگی در گلو و مشکل در بلع اشاره کرد.

علائم گواتر خفیف

در صورتی که شما به گواتر خفیف مبتلا باشید ممکن است شدت علائم آنقدر خفیف و غیر قابل تشخیص باشد که متوجه وجود اختلال در خود نشوید. حتی پزشک معالج نیز ممکن است به صورت تصادفی به اختلال شما پی برده باشد. به طور کلی پیشنهاد میشود که زنان حامله یا یائسه, افراد بالای ۴۰ سال, افرادی که رژیم غذایی آنها فاقد ید کافی است, افراد دارای سابقه ی خانوادگی ابتلا به گواتر از نظر بروز گواتر خفیف مورد بررسی قرار بگیرند.

با پزشک متخصص غدد گفت و گو کن

مطلب مرتبط
علت درد شکم بعد از خوردن غذا و تمام دلایل خطرناک مربوط به آن

گواتر سمی

در بیان شایع ترین علت ایجاد گواتر سمی می توان به بیماری گریوز اشاره کرد که منجر به افزایش بیش از حد فعالیت غده ی تیروئید به صورت منتشر( ایجاد سمیت) میشود. عواملی از جمله مصرف سیگار, استرس, تابش رادیواکتیو در ناحیه ی گردن, مصرف داروهایی از جمله اینترلوکین ۲ و اینترفرون آلفا و وجود عوامل میکروبی و عفونی مثل ویروس ها می توانند باعث شروع این اختلال شوند.

برای شناخت نوع گواتر می توانید در هر زمان و مکانی از دکتر غدد مشاوره آنلاین تلفنی و متنی بگیرید.

درمان گواتر

برای درمان گواتر عواملی مثل اندازه ی غده, علائم و علت اصلی ایجاد اختلال مورد توجه قرار می گیرند. در صورتی که غده کوچک باشد و علائم چندانی ایجاد نکند احتمال دارد پزشک تنها شما را تحت نظر بگیرد. در صورت وجود گواتر کم کار درمان های دارویی از جمله لووتیروکسین, لووکسین, سینترویید و تیروزین رایج هستند. همچنین برای رفع التهاب ایجاد شده در غده ممکن است برای شما قرص آسپرین یا کورتیکو استروئید ها تجویز شوند. درمان گواتر پرکار با داروهای کاهنده ی عملکرد تیروئید( متی مازول و پروپیل تیواوراسیل, ید رادیواکتیو) انجام میگیرد. در برخی موارد نیز درمان جراحی جهت از بین بردن تمام غده ی تیروئید یا بخشی از آن( تیروئیدکتومی توتال یا پارشیال) صورت میگیرد. در صورتی که اختلال تیروئید ناشی از سرطان باشد نیز درمان جراحی مطرح خواهد شد.

لووتیروکسین

درمان خانگی گواتر

سرکه ی سیب: شما می توانید یک قاشق چایخوری سرکه ی سیب را با نصف قاشق چایخوری عسل در یک لیوان آب گرم مخلوط کرده و هر روز صبح,ترجیحا با معده ی خالی, مصرف کنید.

روغن کرچک: ماساژ ناحیه ی گردن با چند قطره روغن کرچک می تواند به کاهش التهاب در ناحیه کمک کند. اجازه دهید روغن در طول شب روی گردن باقی بماند.

روغن نارگیل: این روغن حاوی موادی است که خواص ضد میکروبی داشته و باعث کاهش التهاب می شود. می توانید روغن نارگیل را به نوشیدنی های گرم, سالاد و غذاهای دیگر اضافه کنید.

روغن نارگیل برای درمان گواتر

جلبک دریایی: جوشاندن یک مشت جلبک دریایی و اضافه کردن آن به رژیم غذایی( یک تا دو بار در هفته).

برگ قاصدک: یک مشت برگ قاصدک را به همراه مقداری آب خردکنید, غنچه و ۱ قاشق غذاخوری روغن گیاهی به مخلوط اضافه کرده و روی گردن بمالید( به مدت ۱۵-۲۰ دقیقه)

با توجه به عوارض گواتر کم کار یا پرکار و تاثیرات منفی آن بر کیفیت زندگی بهتر است در صورت بروز هرگونه علامت دال بر وجود اختلالات تیروئیدی( خستگی, خواب آلودگی, کاهش وزن, افزایش ضربان قلب, عدم تحمل گرما, خشکی پوست و سرد شدن آن, ریزش مو) به متخصص و دکتر فوق تخصص غدد مراجعه کرده و مورد معاینه تخصصی قرار بگیرید.یا اگر شرایط مراجعه حضوری را ندارید از صد ها پزشک آنلاین متخصص غدد و دیابت پذیرش۲۴، مشاوره آنلاین تلفنی و متنی بگیرید و مشکلات خود را با ایشان مطرح کرده و از مشاوره های ایشان استفاده کنید.

شما عزیزان می‌توانید، در صورت داشتن هرگونه سوالی در باره گواتر، پیشگیری و درمان آن، در قسمت نظرات برای ما بنویسید. پزشکان متخصص غدد پذیرش ۲۴، به سوالات شما در سریعترین زمان ممکن پاسخ خواهند داد.
  • لطفا اگر این مقاله برای شما کاربردی بود، برای دوستان خود ارسال کنید. تا با کمک یکدیگر جامعه ای سالم تر داشته باشیم

مشاوره آنلاین گواتر

Advertisement
متخصص زنان و زایمان تهران
منبع
GoiterWhat You Need to Know About Goiter

تیم تولید محتوای پزشکی و سلامتی پذیرش24

تیم تحریریه پذیرش24 متشکل از پزشکان متخصص و پرستاران دارای مجوز، مترجمان و نویسندگان با تجربه در حوزه تولید محتوای پزشکی و سلامتی تمام تلاش خود را در جهت اطلاع رسانی و آگاهی سازی کامل و جامع در خصوص داروها، بیماری‌ها و سایر اطلاعات سلامتی برای استفاده عمومی کاربران پذیرش24 از منابع معتبر علمی به کار می‌بندد.

نوشته های مشابه

guest
0 پرسش و پاسخ
Inline Feedbacks
نمایش همه نظرات
دکمه بازگشت به بالا