زنان و زایمانبیماری

زخم نوک سینه و درمان زخم نوک سینه در شیردهی

بررسی علت، عوارض، راه‌های پیشگیری و درمان شقاق سینه در بانوان شیرده

زخم نوک سینه در دوران شیردهی

اگر در چند هفته اول شیردهی خود کمی احساس درد در نوک سینه‌هایتان دارید، باید بدانید که در این تجربه تنها نیستید. تجربه برخی از ناراحتی‌های پستان مانند شقاق سینه، زخم، ترک، کبودی، سوزش و خونریزی نوک سینه برای تمام خانم‌هایی که در مراحل اولیه شیردهی هستند، امری رایج است. این حساسیت اولیه نسبت به پستان‌ها معمولاً زود از بین می‌رود، اما اگر این‌گونه نشود ممکن است دلیل اساسی دیگری برای این مشکل وجود داشته باشد که در آن صورت باید با پزشک خود مشاوره کنید.

شقاق سینه چیست؟

شقاق سینه یا زخم نوک سینه (Nipple Fissure) به معنی ایجاد ترک، زخم، تحریک و درد در نوک سینه‌هاست که مشکلی رایج در بین بانوان در دوران بارداری و شیردهی است. بسیاری از خانم‌ها، ابتلا به شقاق سینه را دلیلی بر متوقف کردن شیردهی خود به نوزاد تلقی می‌کنند. برخی از ورزشکاران مانند دوندگان و دوچرخه‌سواران نیز ممکن است به شقاق سینه مبتلا شوند، زیرا این افراد مستعد پاره شدن نوک پستان و زخم آن هستند.

شقاق سینه تا زمانی که عفونتی رخ ندهد، معمولاً به‌راحتی در خانه قابل درمان است. اما توجه داشته باشید که جلوگیری از عوامل ایجاد شقاق سینه قبل از بروز آن، بهترین راه برای پیشگیری از بروز علائم و عوارض بعدی آن است؛ بنابراین بهتر است ابتدا با دلایل شقاق سینه و علت ترک خوردن نوک سینه آشنا شوید.

زخم نوک سینه

Advertisement

علت زخم نوک سینه

در حالی که شکاف نوک پستان در زنان باردار و شیرده شیوع دارد، ترک‌ها در هرکسی ایجاد می‌شوند. تمام دلایلی که می‌توانند منجر به شقاق سینه شوند به شکل زیر دسته‌بندی می‌شوند:

  • بارداری

تغییرات هورمونی در دوران بارداری می‌تواند باعث بزرگ‌تر شدن سینه‌ها شود. این حجم اضافه شده به سینه‌ها می‌تواند باعث کشش پوست و تحریک هاله و نوک سینه شود که ممکن است منجر به شقاق سینه شود.

  • شیردهی

زنانی که در شیردهی مشکل دارند نیز ممکن است دچار شقاق سینه شوند. عواملی که در زنان شیرده ممکن است باعث بروز شقاق سینه شوند به شرح زیرند:

  • تغذیه نامناسب نوزاد

اگر نوازد نتواند به‌درستی از شیر مادر تغذیه کند، ممکن است فشار زیادی به پوست حساس هاله و نوک سینه وارد کند و این باعث تحریک و زخم نوک سینه می‌شود.

  • پوزیشن نامناسب شیردهی 

اگر مادر در پوزیشن یا وضعیت نادرستی برای شیردهی به نوزاد قرار بگیرد و نوک سینه به‌درستی در دهان نوزاد قرار نگیرد، اصطکاک بین دهان نوزاد و نوک سینه می‌تواند باعث زخم یا ترک نوک سینه شود.

  • برفک دهان

عارضه برفک دهان یک عفونت قارچی بی‌خطر و شایع در دهان نوزادان است که می‌تواند هنگام شیردهی به سینه مادر نیز منتقل شود.

  • رطوبت زیاد نوک سینه

با وجود این که شقاق پستان اغلب باعث ایجاد ترک‌های خشک روی نوک سینه می‌شود، اما رطوبت بیش‌ازحد نیز ممکن است از علائم به‌وجودآمدن شقاق سینه باشد. این موضوع ممکن است به دلیل شیردهی طولانی‌مدت یا مرطوب بودن نوک سینه‌ها به مدت طولانی رخ دهد و یا ناشی از نشت شیر به بیرون، استفاده از پدهای مرطوب سینه یا استعمال زیاد پماد باشد.

مطلب مرتبط
نکاتی که باید برای شیردهی به نوزاد بدانید

زخم نوک سینه

  • گرفتگی یا احتقان سینه (Breast Engorgement)

به معنی پرشدن سینه از شیر است و موجب متورم، دردناک و سفت شدن سینه می‌شود نیز می‌تواند علت شقاق سینه باشد.

  • تطبیق نداشتن سینه مادر به شیردهی

نوک سینه‌های شما در طی هفته‌های اول شیردهی، هنوز به این روند عادت ندارند و این می‌تواند باعث تحریک آن‌ها شود. اما هنگامی‌که شما و کودک خود یک روال خوب تغذیه‌ای ایجاد کنید، این ناراحتی در سینه‌های شما باید به‌مرور فروکش کند.

  • تاول شیری

یک لکه سفید دردناک روی نوک سینه یا اطراف آن است می‌تواند باعث شقاق سینه شود. این تاول از طریق عبور شیر غلیظ شده از مجرای شیر و یا مسدود شدن مجرای شیر که باعث جمع‌شدن بیش‌ازحد شیر در نوک سینه می‌شود، ایجاد می‌شود.

  • تاول معمولی ناشی از اصطکاک

این تاول می‌تواند در اثر مواردی همچون چفت شدن نامناسب نوک سینه در دهان نوزاد، استفاده از شیردوش و یا محافظ نوک پستان نامناسب به وجود آید و علت سوزش سینه در شیردهی باشد.

  • عارضه چسبندگی زبان به کف دهان نوزاد

اگر زبان کودک شما هنگام گریه نمی‌تواند از لب پایین او عبور کند یا به نظر می‌رسد زبان او قلبی شکل است، دلیل آن می‌تواند کوتاه بودن بافتی است که زبان را به کف دهان متصل می‌کند، باشد. این عارضه، چسبندگی زبان به کف دهان نام دارد و می‌تواند باعث درد نوک سینه مادر شود.

  • نوک سینه‌های صاف یا وارونه

اگر هاله اطراف نوک پستان خود را نیشگونی به اندازه حدود ۲ سانتیمتر تا پشت نوک سینه بگیرید و نوک سینه‌تان کمی سفت و برآمده نشود، به این معناست که نوک سینه شما صاف است. اما اگر با اجرای این آزمایش، نوک سینه شما جمع‌تر شود، نوع نوک سینه شما وارونه محسوب می‌شود. نوک سینه‌های صاف و وارونه از چفت شدن مناسب آن در دهان نوزاد جلوگیری می‌کند و منجر به درد نوک سینه می‌شود.

  • عارضه وازواسپاسم

بعد از یک جلسه شیردهی، برخی از خانم‌ها ممکن است دردی را تجربه کنند که از نوک پستان به کل پستان گسترش یابد. این موضوع می‌تواند به دلیل عارضه‌ای به نام وازواسپاسم (به معنی انقباض رگ‌های خونی) در پستان رخ دهد.

  • اصطکاک

اصطکاک زیاد ممکن است ناحیه نوک سینه را تحریک کند. این اصطکاک روی نوک سینه می‌تواند در اثر پوشیدن لباس‌هایی با جنس و سایز نامناسب مانند پیراهن گشاد، سوتین نامناسب و پارچه‌هایی با الیاف مصنوعی (مانند نایلون) ایجاد شود. کشیده شدن این موارد روی نوک سینه درصورتی‌که پوست فرد حساس باشد، باعث ایجاد جوش، ترک و حتی زخم و خونریزی نوک سینه می‌شود. شقاق سینه‌ی ناشی از اصطکاک در ورزشکارانی مانند دوندگان، موج‌سواران و بدنسازان نیز می‌تواند ایجاد شود.

  • واکنش آلرژیک

زخم نوک سینه ممکن است به‌دلیل واکنش آلرژیک در اثر لمس پوست ایجاد شود. مواد شیمیایی یا معطری که می‌توانند سبب واکنش آلرژیک پوست پستان شوند در محصولاتی مانند موارد زیر وجود دارند:

  • پودر لباس‌شویی
  • نرم‌کننده پارچه
  • شامپو و صابون
  • کرم مخصوص بعد از استحمام
  • لوسیون یا مرطوب‌کننده بدن
  • عطر و ادکلن
مطلب مرتبط
درباره دلایل پریود نامنظم در دوران شیردهی بیشتر بدانید

بنابراین اگر بعد از استفاده از هر یک از محصولات بالا، نوک سینه دچار تحریک یا ترک شد، احتمالاً پوست فرد به مواد شیمیایی یا معطر موجود در آن محصول حساس است.

علائم زخم نوک سینه

علائم زخم نوک سینه

علائم شقاق سینه، بسته به علت بروز آن می‌تواند در یک یا هر دو نوک پستان‌ها ظاهر شود. شدت و مدت علائم از فردی به فرد دیگر متفاوت است اما علائم اصلی آن، ترک خوردن و درد نوک سینه است. سایر علائم شقاق سینه به‌طورمعمول شامل موارد زیر است:

  • سرخ شدن و درد کل سینه
  • پوست ترک‌خورده و ظاهر خشک نوک سینه
  • پوسته‌پوسته شدن یا زخم نوک سینه
  • تراوشات نوک سینه
  • خون‌ریزی نوک سینه

آیا می‌توان با وجود شقاق سینه به شیردهی ادامه داد؟

حتی اگر با وجود ابتلا به زخم نوک سینه، پزشکتان شما را از شیردهی منع نکرده باشد، باید سعی کنید تا حد ممکن به برنامه منظم شیردهی خود پایبند باشید؛ زیرا کاهش یا توقف شیردهی می‌تواند تولید شیر شما را کاهش دهد. توجه داشته باشید که حتی در صورت خونریزی نوک سینه، شیردهی بلامانع است و این خون هیچ ضرری برای نوزاد ندارد.

اگر نوک سینه شما با استفاده از یک گزینه جایگزین مانند شیردوش، کمتر تحریک یا اذیت می‌شود، می‌توانید تا زمانی که شقاق سینه شما برطرف می‌شود از آن استفاده کنید.

همچنین اگر نوازد شما به عارضه برفک دهان مبتلا باشد، بهتر است همچنان شیردهی را ادامه دهید؛ مگر این که پزشک شما خلاف این موضوع را توصیه کند.

دریافت مشاوره آنلاین پزشک متخصص زنان و زایمان

پیشگیری از زخم نوک سینه در دوران شیردهی

ناراحتی و حساسیت نوک پستان هنگامی‌که برای اولین‌بار شروع به شیردهی می‌کنید امری طبیعی است. اما بااین‌حال، انجام اقدامات پیشگیرانه زیر می‌تواند به جلوگیری از زخم و ترک نوک سینه کمک کند:

  • مطمئن شوید که سینه به اندازه کافی در دهان نوزاد چفت شده است. نوک سینه و همچنین قسمت زیادی از هاله دور آن باید کاملاً درون دهان نوزاد قرار بگیرد.
  • قبل از تغذیه کودک مقدار کمی از شیر خود را با دست بدوشید تا پستان‌ها بیش‌ازحد پرشیر و سفت نباشند. زیرا احتقان سینه باعث می‌شود که نوزاد نتواند به‌خوبی نوک سینه را بمکد.
  • سینه‌های خود را فقط با آب گرم بشویید و از صابون‌های سخت که باعث خشکی سینه می‌شوند استفاده نکنید.
  • پماد مخصوص به نوک سینه خود بزنید یا اجازه دهید که شیرتان روی پستان‌ها خشک شود.
  • از پدهای مخصوص سینه که از مواد طبیعی ساخته شده‌اند استفاده کنید، زیرا این کار باعث کاهش اصطکاک در پستان‌ها می‌شود.
  • همیشه اجازه دهید که نوزاد به طور طبیعی، پستان را هنگام شیر خوردن رها کند.
  • مطمئن شوید که سینه شما، چانه نوازد را فشار نمی‌دهد. چانه او باید داخل پستان شما قرار گیرد.

درمان زخم نوک سینه در شیردهی

در بیشتر موارد ابتلا به شقاق سینه می‌توانید آن را با روش‌های خانگی درمان کنید، اما برای اطمینان و احتیاط بیشتر بهتر است حتماً با یک پزشک نیز مشورت کنید. راه‌های ایمنی که زنان شیرده می‌توانند برای درمان این بیماری انجام دهند شامل موارد زیر می‌شوند:

  • بعد از شیردهی، مقداری کمی از یک پماد مخصوص (مانند لانولین) و یا روغن زیتون به نوک سینه‌های خود بمالید. استفاده از این محصولات هنگام شیردهی بی‌خطر است.
  • بعد از هر بار شیردهی، نوک سینه‌ها را با آب گرم استحمام کنید. استفاده از کمپرس گرم و مرطوب روی سینه‌ها نیز به بهبود آن کمک می‌کند. برای ساخت کمپرس می‌توانید پدهایی را که مخصوص پستان و نوک پستان طراحی شده‌اند خریداری کنید و یا یک حوله نرم را در آب گرم خیس کنید و سپس آن را روی نوک سینه خود قرار دهید. از استفاده‌ی کمپرس گرم و خشک خودداری کنید.
  • اگر دچار احتقان سینه شده‌اید و یا نوک سینه‌هایتان بسیار تحریک شده است، قبل از شیردهی مقداری از شیر خود را بدوشید و آن را به‌آرامی روی نوک سینه خود بمالید. شیر مادر می‌تواند به نرم شدن نوک سینه کمک کند و ممکن است مقداری محافظت ضدباکتریایی نیز در ناحیه ایجاد کند. دوشیدن شیر نیز می‌تواند به کاهش احتقان سینه و ازبین‌بردن تحریک سینه کمک کند.
  • مقداری روغن نعناع را به نوک سینه خود بمالید. یک مطالعه کوچک منبع معتبر نشان داد که روغن نعناع فلفلی که با عنوان اسانس منتول نیز شناخته می‌شود، کمک بیشتری نسبت به شیر مادر در روند بهبودی شقاق سینه می‌کند.
  • برای محافظت از ناحیه آسیب‌دیده سینه، در حین بهبودی از محافظ نوک پستان استفاده کنید.
  • استفاده از محصولاتی را که ممکن است باعث تحریک بیشتر نوک پستان شما شوند، از بین ببرید و صابون‌ها و لوسیون‌های بدون عطر و بدون مواد شیمیایی یا ارگانیک را انتخاب کنید.
مطلب مرتبط
هر آنچه باید درباره فرآیند از شیر گرفتن کودک بدانید

عوارض زخم نوک سینه

زخم نوک سینه در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به ورم پستان شیردهی یا التهاب پستان شود. ورم پستان می‌تواند باعث تشکیل آبسه پستان شود که برای درمان آن ممکن است به جراحی از طریق برش و تخلیه سینه نیاز داشته باشید.

عفونت‌های پستان همچنین می‌تواند توسط مخمر، به‌ویژه در زنان شیرده، تشدید شوند. مخمر در شیر مادر رشد می‌کند؛ بنابراین اگر کودک شما به عارضه برفک دهان که نوعی عفونت مخمری رایج است، دچار شده‌اید، باید پس از شیردهی نوک سینه‌های خود را در آب گرم بشویید تا شیر اضافی شما خارج شود. برفک دهان باعث ایجاد ترک، درد و خارش می‌شود که می‌تواند شقاق سینه را بدتر کند.

درمان زخم نوک سینه

زمان مراجعه به دکتر در زخم نوک سینه

بهتر است اگر زخم نوک سینه شما با درمان‌های خانگی بهبود نیافت یا این‌که بدتر شد، سپس به پزشک مراجعه کنید. اگر شقاق سینه با درمان از بین نرود، بسیار دردناک باشد یا عفونی به نظر برسد، حتماً باید توسط پزشک معاینه شوید، زیرا اگر به عفونت مخمری مبتلا شده باشید، ممکن است به داروی ضد قارچ به‌صورت موضعی یا خوراکی نیاز داشته باشید.

اگر در دوران شیردهی هستید، به یاد داشته باشید که احساس سوزش در سینه‌ها در روزهای اولیه شیردهی امری طبیعی است. اگر به‌طورکلی در شیردهی مشکلی داشته و نیاز به پشتیبانی دارید، با پزشک یا متخصص زنان صحبت کنید. در صورتی‌که شرایط مراجعه حضوری ندارید، از صدها پزشک آنلاین متخصص زنان و زایمان در پذیرش۲۴، مشاوره انلاین تلفنی و متنی بگیرید و مشکلات خود را مطرح کرده و از مشاوره‌های ایشان استفاده کنید.

دریافت مشاوره آنلاین با متخصص زنان و زایمان

Advertisement

منبع
mottchildren.orghealthline.comhealthlinkbc.canhs.ukwhattoexpect.combreastfeeding.support

تیم تولید محتوای پزشکی و سلامتی پذیرش24

تیم تحریریه پذیرش24 متشکل از پزشکان متخصص و پرستاران دارای مجوز، مترجمان و نویسندگان با تجربه در حوزه تولید محتوای پزشکی و سلامتی تمام تلاش خود را در جهت اطلاع رسانی و آگاهی سازی کامل و جامع در خصوص داروها، بیماری‌ها و سایر اطلاعات سلامتی برای استفاده عمومی کاربران پذیرش24 از منابع معتبر علمی به کار می‌بندد.

نوشته های مشابه

guest
0 پرسش و پاسخ
Inline Feedbacks
نمایش همه نظرات
دکمه بازگشت به بالا