چشم پزشکیخبرها

آب مروارید | علائم، دلایل، پیشگیری و درمان

آب مروارید(Cataracts)

در یک نگاه می توان گفت آب مروارید هیچ گونه علامت اولیه ای ندارد ولی به مرور فرد دچار علائمی از جمله تاری دید, کمرنگ به نظر رسیدن رنگ ها, حساسیت بیش از حد به نور, مشکل دید در شب و دو بینی خواهد شد. اغلب افراد مسن( بیش از نیمی از آمریکایی های دارای سن بالای ۸۰ سال) دچار آب مروارید می شوند یا تحت جراحی کاتاراکت قرار گرفته اند. در ابتدا ممکن است متوجه اختلال نشوید ولی با گذشت زمان دچار دید رنگارنگی یا تاری دید خواهید شد.

جهت تشخیص بیماری می توان به پزشک متخصص مراجعه کرده و پزشک با استفاده از دستگاه های چشم پزشکی, آب مروارید را تشخیص می دهد.
درمان نهایی برای آب مروارید جراحی است که مدت زمانی بین۳۰تا۴۵ دقیقه به طول می انجامد و در ۹۹% موارد بدون عارضه ی جانبی است.

اختلال آب مروارید یا کدر شدن لنز ( عدسی چشم) حالتی است که باعث می شود فرد دید مشابه نگاه کردن از پشت پنجره ی یخ زده را تجربه کند.
چشم یکی از حساس ترین ارگان های بدن بوده که به دنبال افزایش سن همانند سایر اعضا بدن دچار تغییر و فرسودگی می شود. یکی از تغییرات عمده در رابطه با افزایش سن, ایجاد بیماری کاتاراکت یا آب مروارید است.

Advertisement

نمای ابری لنز عدسی در کاتاراکت

در اغلب موارد کاتاراکت سیر آرام و مزمنی را طی می کند و فرد ممکن در مراحل اولیه ی بیماری, به سادگی متوجه تغییرات ایجاد شده در بینایی خود نشود به خصوص به این دلیل که بیماری آب مروارید از همان ابتدا بینایی را تحت تاثیر قرار نمی دهد. اما با گذشت زمان, اختلال بینایی به تدریج نمایان می شود. چشم در حال تکوین در یک رویان ۲۲ روزه به صورت یک جفت شیار کم عمق در هر طرف مغز قدامی ظاهر می شود.

کم کم و در انتهای هفته ی چهارم تکوین, چشم ها به صورت وزیکول بینایی دیده شده و شروع به تشکیل می کنند. وزیکول های بینایی با لایه ی خارجی پوشاننده ی بدن( اکتودرم) تماس پیدا کرده و تشکیل عدسی چشم القا می شود, در واقع بر خلاف سایر بخش های چشم که از اکتودرم عصبی منشا گرفته اند, عدسی از اکتودرم سطحی منشا می گیرد. کمی پس از آن, سلول های دیواره ی خلفی وزیکول عدسی دراز شده و به سمت جلو  کشیده می شوند و رشته های بلندی را تشکیل می دهند که کم کم لومن وزیکول عدسی را پر می کنند. در انتهای هفته ی هفتم, رشته های عدسی اولیه به دیواره ی قدامی وزیکول عدسی می رسند.

رشد عدسی در این مرحله پایان نمی یابد, زیرا رشته های عدسی جدیدی( ثانویه) به طور مداوم به بخش مرکزی عدسی اضافه می گردند. عدسی توسط عضله ی مژگانی حلقوی در محل خود ثابت شده است. همچنین جهت انجام اعمال تطابقی برای بینایی توسط تحریک سیستم های سمپاتیک و پاراسمپاتیک, قطر عدسی تغییر کرده و باعث تشکیل تصویر بر روی شبکیه می شود. در بیماری آب مروارید عدسی کدر شده و امکان عبور مناسب نور از عدسی فراهم نمی شود.
چشم مبتلا به اب مروارید

مقایسه ی چشم مبتلا به آب مروارید و چشم سالم

نام دیگر بیماری آب مروارید, کاتاراکت می باشد. کلمه ی آب مروارید از کلمه ی لاتین کاتاراکت به معنی آبشار گرفته شده است که به نظر می رسد به دلیل ظاهر سفید آب جاری شده از چشم باشد.

مطلب مرتبط
زخم قرنیه | علل، راه های تشخیص و درمان

اولین مورد ثبت شده از کاتاراکت متعلق به موزه ای در قاهره است که مجسمه ای کوچک از سلسله ی پنجم سال های ۲۴۵۷ تا ۲۴۶۷ قبل از میلاد بوده و در این موزه نگهداری می شود.

تصور می شود که چشم های مجسمه دلیلی برای نمایش آب مروارید هستند. بیشتر موارد آب مروارید مرتبط با سن هستند و به دنبال تغییرات طبیعی ناشی از افزایش سن بروز می کنند. اما اگر علت کاتاراکت عوامل دیگری مثل آسیب دیدگی چشم یا عوارض ناشی از جراحی باشد( مثل عارضه ی پس از جراحی گلوکوم)نیز در نهایت درمان همیشگی کاتاراکت, جراحی است.

در صورتی که نگران ابتلا به کاتاراکت یا آب مروارید هستید می توانید با یک معاینه ی ساده ی چشم پزشکی نگرانی خود را مرتفع سازیم.

 

با متخصص چشم تلفنی صحبت کن

دلایل ایجاد آب مروارید

آب مروارید یا بیماری کاتاراکت بنظر می رسد بیشتر ناشی پیری و یا آسیب دیدگی چشم باشد به صورتی که باعث تغییر بافتی لنز شده و دید فرد را مختل کند. برخی از دلایل ژنتیکی ارثی نیز که باعث ایجاد بیماری های غیر چشمی می شوند, می توانند در بروز کاتاراکت دخیل باشند و ریسک ابتلا به آب مروارید را افزایش دهند.

گاهی نیز فرد به دنبال سایر بیماری های چشمی در گذشته یا هم اکنون, و یا به دنبال اختلالاتی هم چون دیابت به کاتاراکت دچار می شود. همچنین ذکر این نکته مهم است که مصرف داروهای استروئیدی نیز می تواند نقش بسزایی در ایجاد آب مروارید داشته باشد.

یکسری ریسک فاکتور های مساعد کننده ی ابتلا به بیماری آب مروارید وجود دارند که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • افزایش سن( همزمان با افزایش سن قدرت تطابق و انعطاف پذیری عدسی کاهش می یابد و باعث اختلال در بینایی می شود)
  • سابقه ی خانوادگی ابتلا به کاتاراکت( بر اساس تحقیقات انجام شده پزشکان بر این باورند که آب مروارید ایجاد شده در بخش قدامی عدسی, مادرزادی است. همچنین در کاتاراکت آبی نیلگون هر دو چشم کودک درگیر شده و خوشبختانه باعث کوری نمیشود)
  • رادیوتراپی در نواحی فوقانی بدن, دیابت( بیماری دیابت را به عنوان یکی از مهم ترین عوامل آسیب رسان چشم و بینایی می شناسیم. طی اختلال دیابت افراد دچار نوروپاتی یا آسیب عصبی شده و این مهم می تواند عصب اپتیک در چشم را درگیر کرده و باعث ایجاد اختلالات بینایی شود)
  • قرار گیری بیش از حد در برابر نور خورشید ( همانند وقتی که در حال ورزش هستید و از عضلات خود استفاده ی بیشتری می کنید, حین برخورد با نور شدید و یا بیش از حد در معرض نور بودن باعث می شود عضلات مژگانی شما بیش از حد فعالیت کرده و به مرور دچار آسیب های جبران ناپذیر شوند. حتی گاهی پدیده ای به نام برف کوری برای فرد رخ می دهد به صورتی که ذرات تاول مانند, مشابه با تاول ناشی از سوختگی پوست در سطح چشم تشکیل می شود.)
  • سیگار کشیدن( مصرف دخانیات یک عامل بسیار مهم برای تمام بیماری های چشمی مرتبط با سن است. طبق تحقیقات صورت گرفته استعمال سیگار به صورت مستقیم با ریسک ابتلا به اختلالات دژنراسیون ماکولا وابسته به سن, آب مروارید, سندرم خشکی چشم, گلوکوم و رتینوپاتی دیابتی در ارتباط می باشد. تخریب برگشت ناپذیر ماکولا به دنبال مصرف سیگار باعث کوری برگشت ناپذیر می شود و در واقع بروز آن در این افراد نسبت به افراد غیر سیگاری ده سال زودتر خواهد بود. همچنین سیگار باعث افزایش دو برابری ریسک ابتلا به آب مروارید می شود. البته لازم به ذکر است که در افراد به شدت سیگاری این مقدار سه برابر خواهد بود.)
مطلب مرتبط
تمام اطلاعات که برای رفع خستگی چشم نیاز دارید.

 

گفت و گو با پزشک متخصص

 

تغییرات ساختار چشم

  • چاقی( یکی دیگر از ریسک فاکتور های دخیل در ایجاد آب مروارید, چاقی است. نکته ی جالب این است که اغلب مردم از تاثیر چاقی بر سلامت بینایی و چشمان خود اظهار بی اطلاعی می کنند و این موضوع در حالی است که چاقی به شکل گسترده ای بر سلامت چشم اثر دارد. البته این نتایج می تواند به صورت غیر مستقیم و از راه افزایش ریسک ابتلا به بیماری هایی چون دیابت اعمال شود.
    در صورتی که فردی دارای شاخص توده ی بدنی بالای ۲۵ باشد, دارای اضافه وزن( شاخص توده ی بدنی بالای ۳۰ را چاقی در نظر میگیریم) محسوب می شود و در این افراد وجود بیماری هایی از جمله سندرم پلک فلاپی, بیماری چشمی مرتبط با تیروئید و انسداد ورید شبکیه چشم در افراد چاق به نسبت بیشتر دیده می شود.
  • فشار خون بالا نیز ریسک فاکتور مهمی در بروز بیماری های چشمی است. شبکیه ی چشم تنها عضوی است که در آن عروق خونی به صورت مستقیم قابل مشاهده هستند بنابراین می توان عوارض مربوط به فشار خون بالا را در عروق آن تشخیص داد.
    فرایند پاتولوژی بیماری به این صورت است که به تدریج سرخرگ های چشم دچار تنگی می شوند. در موارد شدیدتر بیماری, ممکن است دیواره ی شریانی دچار اسپاسم های موضعی شود. البته افزایش حاد فشار خون نیز می تواند در مواردی باعث پارگی ناگهانی عروق ملتحمه و ایجاد خونریزی های زیر ملتحمه می شود.
  • اسیب دیدگی از جمله عوامل دیگر می توان به آسیب دیدگی و التهاب قبلی چشم, جراحی های قبلی چشم( طبق تحقیقات انجام شده شایع ترین عارضه پس از جراحی های چشمی, ترشحات مخاطی و یا چرکی مخاطی است), استفاده ی طولانی مدت از داروهایی که دارای ساختار کورتیکواستروئیدی هستند( شاید تاکنون با این جمله مواجه شده باشید که کورتون ها دزد خاموش بینایی هستند. بخصوص که ریسک ابتلا به بیماری آب مروارید را افزایش میدهند. عوارضی از جمله ایجاد ناگهانی درد چشم, تاری دید, قرمزی, دیدن هاله ای از نور نشان دهنده ی علائم بیماری هستند. مصرف خوراکی داروهای کورتیکواستروئیدی باعث افزایش فشار داخل چشم شده و مصرف مزمن آنها می تواند منجر به آسیب های برگشت ناپذیر بینایی شود. همچنین بروز اختلالاتی هم چون تبخال چشم یا هرپس قرنیه با مصرف کورتون ها افزایش می یابد.)
  • مصرف الکل آخرین عامل مهم در بروز اختلال های بینایی و آب مروارید, مصرف مزمن الکل یا به عبارتی می گساری است. شاید آمار کوری ناشی از مصرف الکل شما را نیز متعجب کرده باشد بخصوص در شرایط گسترش پاندمی کرونا که برخی افراد برای پیشگیری از ابتلا به بیماری با مصرف الکل صنعتی( الکل چوب) دچار آسیب های برگشت ناپذیر بینایی از جمله کوری دائم شدند.
      ضایعات بینایی ناشی از مصرف الکل به صورت تدریجی و دیر هنگام بروز می کنند و به صورت کاهش دید دو طرفه چشم و بدون درد خود را نشان می دهد. نکته ی جالب در ایجاد اختلال بینایی ناشی از مصرف حاد الکل این است که فرد ابتدا دچار کم رنگ دیدگی, بخصوص کم رنگ دیدن رنگ قرمز, می شود.
    پاتوفیزیولوژی اختلال ناشی از آسیب عروق چشم و تغییر متابولیسم اعصاب بینایی است. در این افراد معاینات و پیگیری بینایی بیمار طی ۴ تا ۶ هفته اول اهمیت بسزایی دارد به طور کلی نوشیدنی های حاوی الکل می توانند در بروز زود هنگام اختلال آب مروارید نقش داشته باشند.
مطلب مرتبط
درمان و مراقبت از عفونت چشم

اب مروارید

عمل آب مروارید چقدر طول میکشد؟

جراحی آب مروارید در واقع روشی است که در آن عدسی کدر شده را بر میدارند و در بیشتر موارد آن را با عدسی مصنوعی جایگزین می کنند. بر خلاف تصوری که با شنیدن کلمه ی جراحی به ذهن ما خطور می کند, جراحی کاتاراکت به هیچ وجه دردناک نیست زیرا به لطف قطره های بی حس کننده ی موضعی, قبل از عمل جراحی سطح چشم کاملا بی حس می شود. طول اثر این داروها تا چند ساعت پس از عمل جراحی باقی می ماند.

در تقریبا ۹۸% موارد جراحی کاملا ایمن و بدون عوارض جانبی انجام می شود. طبق مطالعه ای که در سال ۲۰۰۶ بر روی بیش از ۲۰۰۰۰ هزار نفر تحت جراحی کاتاراکت صورت گرفته است, مشخص شد که ۹۹.۵% موارد هیچ گونه عارضه ی جدی پس از جراحی تجربه نکرده اند.
جراحی آب مروارید یک عمل نسبتا ساده است که اغلب بین ۳۰ تا ۴۵ دقیقه به طول می انجامد. این عمل با استفاده از بی حس کننده های موضعی انجام می شود و شما پس از انجام جراحی در همان روز ترخیص شده و به منزل باز می گردید.
به طور میانگین می توان گفت از زمان ورود بیمار به مطب یا کلینیک چشم پزشکی, انجام فرایند پذیرش, انجام عمل جراحی و ترخیص بیمار زمانی در حدود ۲ ساعت و نیم سپری می شود.

عوارض عدم جراحی آب مروارید

در صورتی که شما عمل جراحی آب مروارید خود را بیش از حد به تعویق بیندازید ممکن است آب مروارید شما بیش از حد بزرگ شده و برداشتن آن دشوارتر باشد. همچنین در این شرایط بروز عوارض پس از جراحی نیز احتمال بیشتری پیدا خواهند کرد.

به طور کلی بهترین نتیجه برای جراحی آب مروارید در صورتی است که بلافاصله پس از ایجاد اختلالات بینایی, عمل جراحی انجام شود. به تاخیر انداختن جراحی می تواند بینایی شما را به طور کلی مختل کند یا باعث کاهش کامل تا جزئی بینایی شود.

درمان آب مروارید

درمان طبیعی برای آب مروارید وجود ندارد. بر اساس تحقیقات انجام شده تا کنون در هیچ مطالعه ای ثابت نشده است که چگونه می توان از بروز آب مروارید پیشگیری کرد یا حتی چگونه می توان روند بیماری را به تاخیر انداخت. اما برخی از تغییرات در روش زندگی و همچنین معاینات منظم چشم پزشکی ممکن است مفید باشند.

به طور کلی امروزه تنها راه درمان کاتاراکت که اصلی ترین عامل نابینایی در سراسر جهان است, جراحی می باشد. به این منظور به پزشک متخصص چشم مراجعه نموده و پس از انجام معاینات چشم پزشکی بهترین تصمیم برای شما اتخاذ خواهد شد.

 

پیشگیری از آب مروارید

آب مروارید جز اختلالاتی است که تا کنون بشر نتوانسته راهی برای پیشگیری از بروز آن پیدا کند ولی برخی عوامل مثل کاهش ریسک فاکتور های مرتبط با بروز کاتاراکت( مصرف سیگار, فشار خون بالا, مصرف الکل, مصرف کورتون ها) می تواند تا حدودی کمک کننده باشد.

شما عزیزان می‌توانید سوالات خود را درزمینه آب مروارید و راه های درمان آن، در قسمت نظرات برای ما بنویسید. پزشکان متخصص چشم پذیرش۲۴، به آن ها پاسخ خواهند داد.
  • لطفا اگر این مقاله برای شما کاربردی بود، برای دوستان خود ارسال کنید. تا با کمک یکدیگر جامعه ای سالم تر داشته باشیم.

مشاوره آنلاین چشم پزشکی

 

Advertisement

تیم تولید محتوای پزشکی و سلامتی پذیرش24

تیم تحریریه پذیرش24 متشکل از پزشکان متخصص و پرستاران دارای مجوز، مترجمان و نویسندگان با تجربه در حوزه تولید محتوای پزشکی و سلامتی تمام تلاش خود را در جهت اطلاع رسانی و آگاهی سازی کامل و جامع در خصوص داروها، بیماری‌ها و سایر اطلاعات سلامتی برای استفاده عمومی کاربران پذیرش24 از منابع معتبر علمی به کار می‌بندد.
guest
0 پرسش و پاسخ
Inline Feedbacks
نمایش همه نظرات
دکمه بازگشت به بالا