مغز و اعصاببیماریمحتوای سلامتی

آنچه درباره سکته مغزی نمی‌دانید

سکته مغزی

واقعا سکته مغزی چیست و چگونه اتفاق می‌افتد؟ با وجود پیشرفت‌های زیادی که در زمینه پزشکی صورت گرفته است، اما همچنان سکته مغزی دومین عامل مرگ‌ومیر و یکی از دلایل اصلی معلولیت‌ها و ناتوانی‌ها در سراسر جهان است. سکته مغزی معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که خون‌رسانی به بخشی از مغز قطع شود و یا کاهش یابد؛ چرا که این وضعیت مانع از دریافت اکسیژن و مواد مغذی توسط مغز می‌شود. در چنین شرایطی سلول‌های مغز در عرض چند دقیقه شروع به مردن می‌کنند. به همین دلیل، سکته مغزی یک وضعیت اورژانس پزشکی محسوب می‌شود و درمان سریع آن بسیار مهم است.

اصولا اقدامات اولیه به موقع می‌تواند آسیب مغزی و سایر عوارض را کاهش دهد. اما با توجه به همه‌گیری فعلی ویروس کرونا و مشکلات رفت‎و‌آمد، ممکن است این مساله برای شما دشوار باشد. پلتفرم پذیرش۲۴ یکی از گزینه‎های پیشنهادی ما به شما است که امکان مشاوره آنلاین پزشکی را فراهم کرده و می‌توانید با مراجعه به وب سایت و یا اپلیکیشن آن، ۲۴ ساعته و آنلاین به صورت تلفنی و متنی از مشاوره با مجرب‌ترین پزشکان متخصص مغز و اعصاب کشور و طب سنتی برای مشاوره پزشکی سکته مغزی بهره‌مند شوید.

انواع سکته مغزی از خفیف تا شدید

انواع سکته مغزی به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند؛ حمله ایسکمیک گذرا (TIA)، سکته مغزی ایسکمیک یا انسدادی و سکته مغزی هموراژیک. اصولا نوع سکته مغزی بر روند درمان و بهبودی بیمار تأثیر می‌گذارد. در ادامه به جزئیات هرکدام اشاره خواهیم کرد.

حمله ایسکمی گذرا (TIA)

حمله ایسکمیک گذرا که اغلب TIA یا ministroke نامیده می‌شود؛ هنگامی رخ می‌دهد که جریان خون در مغز به طور موقت در اثر وجود لخته خون مسدود شود. علائم آن شبیه علائم سکته کامل می‌باشند اما به طور معمول موقتی هستند و پس از چند دقیقه یا چند ساعت به علت حرکت لخته و برطرف شدن انسداد، از بین می‌روند. طبق آمار CDC، بیش از یک سوم افرادی که TIA را تجربه می‌کنند و تحت درمان قرار نمی‌گیرند، در طی یک سال پس از آن دچار سکته مغزی کامل می‌شوند. پس باید به سرعت به فکر درمان اساسی بود.


Advertisement

سکته مغزی ایسکمیک

در طی سکته ایسکمیک، شریان‌های خونرسان به مغز باریک و یا مسدود می‌شوند. این انسداد معمولا در اثر لخته شدن خون ایجاد می‌شود. همچنین می‌تواند در اثر ظهور پلاک در اثر تصلب شرایین (گرفتگی عروق در اثر رسوب چربی) اتفاق افتد. دو نوع متداول از سکته مغزی ایسکمیک شامل سکته ترومبوتیک و سمته آمبولیک می‌باشد. در نوع آمبولیک لخته خونی که در قسمت‌های دیگر بدن تشکیل شده؛ به سمت مغز حرکت می‌کند. طبق آمار مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، ۸۷ درصد سکته‌های مغزی از نوع ایسکمیک یا انسدادی است.

میخوای از سکته پیشگیری کنی؟ همین الان مشاوره آنلاین بگیر

سکته هموراژیک

سکته مغزی هموراژیک زمانی اتفاق می‌افتد که شریان مغز پاره شود و یا خون آن نشت پیدا کند. در نتیجه این شرایط، خون حاصل باعث بروز فشار اضافی در جمجمه شده؛ مغز را متورم می‌کند و به سلول‌ها و بافت‌های مغز آسیب می‌رساند. طبق آمار انجمن قلب آمریکا، حدود ۱۳ درصد سکته‌های مغزی از این نوع است. اصولا پارگی عروق مغز در اثر آنوریسم عروق (برجستگی بخشی از دیواره رگ در اثر ضعیف شدن دیواره به دلایل مختلف مانند فشار خون بالا) یا یک بیماری به نام ناهنجاری شریانی که در آن اتصال غیرطبیعی بین وریدها و شریان‌ها وجود دارد؛ رخ می‌دهد. از دیگر دلایل آن می‌توان به مصرف بیش از حد داروهای ضد انعقاد خون، تروما (مانند تصادف رانندگی)، رسوب پروتئین در دیواره رگ‌های خونی که منجر به ضعیف شدن دیواره رگ‌ها می‌شود (آنژیوپاتی آمیلوئید مغزی) و حتی بروز سکته مغزی ایسکمیک؛ اشاره کرد.

مطلب مرتبط
داروی لوزارتان

 

سکته

علل بروز سکته مغزی در سنین مختلف

علت بروز سکته مغزی در سنین مختلف، به نوع سکته مغزی بستگی دارد که در بالا به آن‌ها اشاره شد. عوامل بسیاری می‌توانند خطر بروز سکته مغزی را در شما افزایش دهند. مواردی مانند:

  • اضافه وزن یا چاقی
  • کم تحرکی
  • نوشیدن زیاد الکل
  • استفاده از داروهای غیرقانونی مانند کوکائین و مت آمفتامین
  • فشار خون بالای کنترل نشده
  • سیگار کشیدن یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار
  • کلسترول بالای کنترل نشده
  • دیابت
  • بیماری آپنه انسدادی خواب
  • بیماری‌های قلبی عروقی از جمله نارسایی قلبی، عفونت قلب، ریتم غیرطبیعی قلب
  • داشتن سابقه شخصی یا خانوادگی از انواع سکته مغزی
  • ابتلا به بیماری جدید کووید ۱۹

از آنجایی که درصد شیوع عوامل بالا در افراد ۵۵ سال به بالا بیشتر از افراد جوان است؛ احتمال بروز سکته مغزی در افراد میانسال و سالمندان بیشتر است. برای دریافت مشاوره آنلاین سکته مغزی و پیشگیری از آن با پزشکان پذیرش ۲۴ در ارتباط باشید. باید گفت خطر بروز سکته مغزی طبق آمار در مردان بیشتر از زنان است. زنان معمولاً به علت فیزیولوژی متفاوت خود، در سنین بالاتر دچار این عارضه می‌شوند و به همین دلیل احتمال مرگ در اثر سکته مغزی در آن‌ها بیشتر از مردان است. از طرفی استفاده از قرص‌های ضدبارداری یا هورمون‌درمانی که شامل استروژن است و اصولا برای خانم‌ها انجام می‌شود؛ خطر سکته را افزایش می‌دهد. از احتمال بروز سکته در کودکان به علت چاقی و عدم تحرک غافل نشوید. بخصوص اگر سابقه خانوادگی داشته باشند.

مشاوره آنلاین سکته مغزی

علائم سکته مغزی

برخی از گزینه‌های درمانی اگر بلافاصله پس از شروع سکته مغزی استفاده شوند، بسیار موثر خواهند بود. پس دانستن علائم سکته مغزی بسیار مفید است تا بتوانید به سرعت عمل کنید. به طور کلی علائم رایج سکته مغزی عبارتند از:

  • فلج‌شدگی اندام‌ها
  • بی‌حسی یا ضعف در بازو، صورت و پا، به ویژه در یک طرف بدن
  • مشکل در گفتار یا درک گفتار
  • گیجی
  • مبهم صحبت کردن
  • مشکلات بینایی مانند مشکل در بینایی یک یا هر دو چشم با تاری دید و دوبینی
  • مشکل در راه رفتن
  • از دست دادن تعادل یا هماهنگی
  • سرگیجه
  • سردرد شدید و ناگهانی با علت نامعلوم

سکته مغزی نیاز به مراقبت‌های اورژانس پزشکی دارد. اگر فکر می‌کنید شما یا شخص دیگری طبق علائم ذکر شده سکته کرده‌اید؛ بلافاصله از کسی بخواهید با ۱۱۵ تماس بگیرد. درمان سریع، کلید اصلی پیشگیری از بروز آسیب مغزی دائم یا موقت، ناتوانی یا معلولیت طولانی‌مدت و حتی مرگ است.

سکته مغزی در زنان

علائم سکته مغزی در زنان

در حالی که برخی از علائم سکته مغزی در زنان و مردان یکسان است؛ اما احتمال بروز برخی از آن‌ها در زنان بیشتر است. علائم سکته مغزی که بیشتر در زنان رخ می‌دهد شامل موارد زیر است:

  • حالت تهوع یا استفراغ
  • توهم
  • درد
  • ضعف عمومی
  • تنگی نفس یا مشکلات تنفس
  • غش کردن یا از دست دادن هوشیاری
  • تشنج
  • گیجی و عدم امکان پاسخگویی
  • تغییرات رفتاری ناگهانی به ویژه افزایش تحریک‌پذیری
مطلب مرتبط
داروی لوزارتان

علائم سکته مغزی در مردان

علائم سکته مغزی که بیشتر در مردان رخ می‌دهد شامل موارد زیر است:

  • افتادگی و فلج موقتی یک طرف صورت
  • تکلم نامفهوم، مشکل در گفتار و در درک سایر گفتارها
  • ضعف عضلانی در یک طرف بدن

از متخصص مغز و اعصاب مشاوره آنلاین بگیر

عوارض رایج سکته مغزی

بسته به اینکه در اثر سکته کدام قسمت از مغز تحت تأثیر قرار بگیرد، گاهی معلولیت موقت یا دائمی ایجاد می‌شود. از دیگر عوارض آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ممکن است از یک طرف بدن فلج شوید (فلجی یک طرفه بدن) و یا کنترل برخی از عضلات یک طرف صورت یا یک بازوی خود را از دست دهید.
  • سکته مغزی ممکن است بر کنترل عضلات دهان و گلو تأثیر بگذارد و صحبت کردن، بلعیدن یا غذا خوردن را برای شما دشوار کند. همچنین ممکن است در گفتار یا حتی درک آن مشکل داشته باشید.
  • بسیاری از افرادی که دچار سکته مغزی شده‌اند، با مشکل از دست دادن حافظه روبه رو می‌شوند. بعضی ممکن است در تفکر، استدلال، قضاوت و درک مفاهیم مشکل داشته باشند.
  • افرادی که سکته می‌کنند؛ ممکن است در کنترل احساسات خود مشکل بیشتری داشته باشند یا حتی ممکن است دچار افسردگی شوند.
  • درد، بی‌حسی یا سایر احساسات غیرمعمول ممکن است در قسمت‌های مختلف بدن تحت تأثیر سکته مغزی ایجاد شود.
  • افرادی که سکته کرده‌اند معمولا در نظافت و انجام کارهای روزمره به کمک نیاز دارند.

درباره سکته مغزی

بهترین روش پیشگیری از بروز سکته مغزی

کنترل فاکتورهای خطر سکته مغزی، پیروی از توصیه‌های پزشک و اتخاذ یک سبک زندگی سالم بهترین اقداماتی هستند که می‌توانید برای پیشگیری از بروز سکته مغزی انجام دهید. از نظر پزشکان، بسیاری از راهکارهای پیشگیری از سکته مغزی همان راهکارهای پیشگیری از بیماری‌های قلبی هستند. راهکارهایی مانند:

  • کنترل فشار خون بالا و مدیریت دیابت تحت نظر پزشک
  • کاهش مصرف غذاهای حاوی کلسترول و چربی اشباع شده بالا
  • ترک مصرف دخانیات
  • حفظ وزن سالم
  • خوردن مداوم رژیم غذایی غنی از میوه و سبزیجات
  • ورزش منظم
  • عدم نوشیدن الکل
  • درمان بیماری آپنه انسدادی خواب (OSA)
  • پرهیز از مصرف داروهای غیرقانونی

سکته مغزی در کودکان

سکته مغزی کودکان یک بیماری نادر است که سالانه ۴۰۰۰ نوزاد تازه متولد شده و ۲،۰۰۰ کودک را در جهان درگیر می‌کند. به همین دلیل یکی از ۱۰ علت اصلی مرگ‌و‌میر در کودکان است. علت بروز آن دقیقا مانند بزرگسالان ناشی از جریان خون ناکافی یا خونریزی بیش از حد در مغز است. در نهایت می‌تواند باعث ناتوانی عصبی با خطر طولانی‌مدت اختلال شناختی و حرکتی در کودکان و نوزادان شود. از دلایل اصلی بروز آن در کودکان می‌توان به بیماری قلبی، مشکلات در رگ‌های خونی تأمین‌کننده مغز، اختلالات لخته شدن خون و بیماری کم‌خونی داسی‌شکل اشاره کرد.

 

سکته مغزی در کودکان

سکته مغزی در سالمندان

طبق آمار، احتمال بروز سکته مغزی با افزایش سن افزایش می‌یابد. به طوری که امروزه تقریباً ۵۰٪ از کل سکته‌های مغزی در افراد بالای ۷۵ سال و ۳۰٪ در افراد بالای ۸۵ سال رخ می‌دهد. پس باید سالمندان سبک زندگی سالمی به کار بگیرند، تحت نظر پزشک باشند و مدام چکاب انجام بدهند و به طور کل با رعایت نکات پیشگیری ذکر شده از خود محافظت کنند. چرا که نباید فراموش کرد که بدن یک سالمند به اندازه یک فرد جوان، قدرت تحمل عوارض سکته مغزی و بازیابی دوباره را ندارد. پزشکان حاضر در پذیرش ۲۴ می‌توانند در این زمینه به سالمندان عزیز خدمات لازم را بدون نیاز به مراجعه حضوری ارائه بدهند.

مطلب مرتبط
داروی لوزارتان

مشاوره آنلاین سکته مغزی با متخصصان مغز و اعصاب

روش‌های درمان سکته مغزی

ارزیابی مناسب پزشکی و درمان سریع، برای بهبودی از سکته مغزی حیاتی است. نوع روش‌های درمانی سکته مغزی به نوع آن بستگی دارد:

نحوه درمان سکته ایسکمیک و TIA

  • تجویز داروهای ضد پلاکت و ضد انعقاد خون
  • تجویز داروهای تجزیه‌کننده لخته خون
  • ترومبکتومی مکانیکی که در طی آن پزشک یک کاتتر را به یک رگ خونی بزرگ در داخل سر وارد می‌کند. سپس از دستگاهی برای بیرون آوردن لخته از رگ و گاهی قرار دادن استنت برای حمایت از دیواره‌های شریان استفاده می‌شود. این عمل جراحی در صورتی موفقیت‌آمیز است که ۶ تا ۲۴ ساعت پس از شروع سکته مغزی انجام شود.
  • در موارد نادری که سایر روش‌های درمانی موثر نیستند، پزشک ممکن است از جراحی باز برای برداشتن لخته خون و پلاک از شریان‌ها استفاده کند.

نحوه درمان سکته هموراژیک

  • تجویز داروهایی برای کاهش فشار مغز و جلوگیری از تشنج و انقباض رگ‌های خونی
  • استفاده از روش کویلینگ که در آن پزشک یک لوله را در محل عروقی که در حال خونریزی است قرار می‌دهد.
  • برای جلوگیری از خونریزی بیشتر، جراح ممکن است گیره کوچکی را در قسمت آنوریسمی که هنوز خونریزی نکرده یا خونریزی آن متوقف شده قرار دهد.
  • ممکن است برای کاهش فشار مغز پس از سکته مغزی، نیاز به جراحی باز کرانیوتومی باشد.

روش‌های توانبخشی

اصولا روش‌های توانبخشی بعد از بروز سکته، در چهار زمینه متمرکز هستند:

درمان سکته مغزی

  • گفتاردرمانی تحت نظر متخصص گفتاردرمان برای بهبود قدرت تکلم
  • شناخت درمانی تحت نظر متخصص کاردرمانی برای بهبود مهارت‌های تفکر و استدلال
  • یادگیری مهارت‌های حسی تحت نظر درمانگر برای بهبود ادراک حواس مختلف مانند درد و دما
  • فیزیوتراپی تحت نظر فیزیوتراپیست برای بهبود قدرت و تعادل بدنی بخصوص رفع فلج یک طرف بدن

 

زمان مراجعه به پزشک

در صورت مشاهده علائم و نشانه‌های سکته مغزی، بلافاصله به دنبال مراقبت‎های پزشکی باشید. حتی اگر به نظر می‌رسد که علائم گذرا هستند.”سریع” فکر کنید و موارد زیر را انجام دهید:

  • از شخص بخواهید که لبخند بزند. آیا یک طرف صورت او حالت افتادگی دارد؟
  • از فرد بخواهید که هر دو بازوی خود را بالا بیاورد. آیا یک بازو بی‌اراده به سمت پایین می‌افتد؟ یا یک بازو قادر به بالا رفتن نیست؟
  • از فرد بخواهید یک عبارت ساده را تکرار کند. آیا صحبت‌های او مبهم یا عجیب است؟

فراموش نکنید که هرچه دیرتر سکته مغزی درمان شود، احتمال آسیب و ناتوانی مغزی بیشتر است. علاوه بر امکان ارتباط با پزشکان متخصص برای مشاوره آنلاین سکته مغزی در وب‌سایت پذیرش ۲۴، به کمک نوبت‌ دهی آنلاین آن نیز میتوانید از منزل برای هر روز و ساعتی که راحت تر هستید با چند کلیک از پزشک مورد نظر خود نوبت ملاقات بگیرید. در کنار همه این‌ها، در تالار گفتگو زمینه‌ای فراهم شده که می‌توانید پرسش و پاسخ رایگان با پزشکان مورد نظر خود داشته باشید. پیشنهاد می‌کنیم مطالب بهروز و تخصصی مجله سلامتی آن را نیز از دست ندهید.
  • امیدواریم این مقاله برای شما مفید و کاربردی بوده باشد، خوشحال می‌شویم این مطلب را با دوستان و آشنایانتان به اشتراک بگذارید.

 


Advertisement
منبع
https://www.mayoclinic.orghttps://www.cdc.gov

تیم تولید محتوای پزشکی و سلامتی پذیرش24

تیم تحریریه پذیرش24 متشکل از پزشکان متخصص و پرستاران دارای مجوز، مترجمان و نویسندگان با تجربه در حوزه تولید محتوای پزشکی و سلامتی تمام تلاش خود را در جهت اطلاع رسانی و آگاهی سازی کامل و جامع در خصوص داروها، بیماری‌ها و سایر اطلاعات سلامتی برای استفاده عمومی کاربران پذیرش24 از منابع معتبر علمی به کار می‌بندد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

دکمه بازگشت به بالا