دهان و دندانبیماری

خشکی دهان | علل ابتلا، پیشگیری و درمان

روش های خانگی درمان خشکی دهان که باید بدانید

خشکی دهان 

خشکی دهان از مشکلاتی است که کمتر کسی به آن مبتلا نشده است، خواه که این ابتلا کوتاه مدت باشد یا بلند مدت. در هر صورت تقریبا همه ما تجربه این اتفاق را داشته ایم که به علت های مختلف احساس کنیم که زبان در دهانمان نمی چرخد و احساس خشکی در زبان و حفره دهان احساس شود. این اتفاق را با نام خشکی دهان می شناسیم، که موارد حاد و شدید با نام بیماری زروستومیا شناخته می شود. زروسستومیا درنتیجه کاهش تولید بزاق اتفاق می افتد. این عارضه علت های مختلفی دارد که در ادامه به بررسی آن می پردازیم. می توانید با بهترین پزشک دهان و دندان صحبت کنید .

غدد ترشح کننده بزاق سه عدد هستند که در قسمت های بنا گوش، زیر فک و زیر زبان جای گرفته اند، که بزاقی را که مخلوطی از آب و آنزیم است از طریق مجاری بزاق درون حفره دهان می ریزند. بزاق با ترکیب خود همواره حفره دهان را مرطوب نگه می دارد و این اتفاق موجب تسهیل در بسیاری از فعالیت های انسان می شود مانند:

  • عمل صحبت کردن راحت تر انجام می گیرد
  • بلع غذا را ممکن می کند
  • به واسطه آنزیم های بزاق غذا نرم می شود و هضم غذا راحت تر می شود
  • تنفس راحت تر انجام می شود
  • به خاطر آنزیم های بزاق عفونت های حفره دهان و دندان کمتر می شود
  • بزاق از طریق از بین بردن باکتری ها از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند
  • و…

به این ترتیب بزاق نقش مهمی در بدن انسان ایفا می کند. اما چه دلایلی باعث می شوند تا این ماده حیاتی بدن کمتر تولید شود و یا چه بیماری هایی باعث خشکی دهان می شوند؟ در ادامه به این سوالات پاسخ می دهیم

ازپزشک متخصص دهان و دندان بپرسید

علت خشکی دهان

علت های بسیاری می توانند سبب کاهش تولید بزاق در دهان باشند گاهی یک بیماری و یا گاهی مصرف یک ماده یا داروی خاص این عارضه را به وجود می آورد. بیماری هایی مانند دیابت به دلیل کاهش آب بدن و افزایش ادرار یکی از دلایل شایع ایجاد این مشکل هستند، همچنین بیماری هایی مانند اوریون، کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B12، اختلالات تیروئید می توانند چنین عوارضی را در بدن ایجاد کنند.

Advertisement
Advertisement

علاوه بر این بیماری ها، گاهی برای کنترل یک بیماری شروع به مصرف داروهایی می کنیم که از عوارض آن داروها ممکن است تاثیری بر غدد بزاقی بگذارد و یا باعث کاهش رطوبت بدن شود و در طی آن دهان دچار خشکی شود. داروهایی مانند آنتی هیستامین ها و داروهای فشار خون و همچنین داروهای ادرارآور، داروهای مربوط به بیماری پارکینسون، داروهای شل کننده عضلات، داروهای افسردگی و آرام بخش ها از جمله این داروها هستند که چنین عوارضی را برای بیمار به وجود می آورند. همچنین بیماران سرطانی که تحت پرتو درمانی قرار می گیرند ممکن است احساس خشکی در دهان را داشته باشند، زیرا یکی از عوارض اشعه های پرتو درمانی کاهش رطوبت بدن است.

اما علت دیگری که باعث احساس خشکی دهان می شود مصرف دخانیات و مشروبات الکلی است، الکل باعث جذب رطوبت دهان می شود و در نتیجه مصرف مداوم آن این عارضه را تشدید می کند. مواد مخدر هم باعث آسیب به غدد تولید کننده بزاق می شود و در طولانی مدت باعث کاهش تولید بزاق می شود که بوی بد دهان را هم به دنبال دارد همچنین مصرف این مواد یکی از دلایل ابتلا به سرطان های دهان محسوب می شود. قرار گرفتن طولانی درمعرض گرما و تشنگی هم باعث کاهش آب بدن و احساس خشکی در گلو و دهان می شود.

مطلب مرتبط
مسمومیت غذایی | انواع، علائم، پیشگیری و راه های درمان

یکی دیگر از علت های خشکی در ناحیه دهان، تنفس با دهان است این اتفاق که بیشتر در زمان مسدود شدن مجاری بینی به دلیل سرماخوردگی و آنفولانزا و یا حساسیت های فصلی ایجاد می شود و همچنین در خواب که برخی از افراد با دهان نفس می کشند باعث می شود که چنین احساسی را تجربه کنند.

با توجه به آنچه از علت های این عارضه گفتیم متوجه شدیم که گاهی این خشکی در ناحیه دهان می تواند نشانه یک بیماری یا از عوارض مصرف یک ماده یا دارو باشد پس در صورت تداوم آن باید با مراجعه به پزشک، علت را پیدا و طبق آن بیماری را درمان کرد.

Advertisement

خشکی دهان ممکن است گاهی همراه عارضه دیگری باشد، مانند سرگیجه و گلودرد در این صورت ممکن است علت خاصی داشته باشد که باید آن را پیدا کنیم.

علائم خشکی دهان

خشکی دهان همراه با سرگیجه

علت سرگیجه و خشکی دهان را می توان در کاهش آب بدن پیدا کرد، زیرا از عوارض کاهش آب بدن سردرد و سرگیجه است و طبیعتا وقتی سطح مایعات در بدن کاهش پیدا کند یکی از علائم اولیه آن خشکی در دهان و گلو است.

خشکی دهان همراه گلودرد

حضور این دو عارضه در کنار هم علت های مختلفی را می تواند داشته باشد. از جمله حساسیت هایی که منجر به تولید هیستامین در بدن می شود که یکی از عوارضی که به همراه دارد احساس خشکی در گلو و دهان است که گاهی همراه با احساس خارش در گلو است همچنین تنفس دهانی و خروپف هم می تواند از علت خشکی دهان وگلو درد به صورت تواما باشد.

خشکی دهان و تشنگی

اصولا این دو همواره همراه هم هستند و علت خشکی دهان و تشنگی به طور یقین کاهش مایعات بدن به خاطر قرار گرفتن در معرض گرما به مدت طولانی، کاهش سطح مایعات بدن و یا بیماری هایی مانند دیابت است.

خشکی دهان هنگام خواب

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در زمان خواب با حالت خشکی در دهان یا گلو بیدار شده باشید. اما علت خشکی دهان در شب چیست؟ جواب این سوال بیشتر مواقع می تواند در نحوه تنفس زمان خواب باشد. به طور کلی ما می توانیم درطول روز با کنترل تنفس و نفس کشیدن از راه بینی رطوبت دهان را حفظ کنیم اما در طول شب و در حالت خواب بدن امکان کنترل تنفس وجود ندارد. همچنین خروپف کردن در طول خواب باعث تشدید خشکی می شود. عواملی مانند:

  • پولیپ
  • سرماخوردگی
  • گرفتگی مجاری تنفسی بینی
  • باعث تنفس از راه دهان می شود.

همچنین احساس خشکی ناحیه دهان و گلو در طول خواب می تواند نشانه آپنه خواب هم باشد که نوعی توقف تنفس در طول خواب است.

علائم خشکی دهان

درست است که علائم این عارضه کاملا مشهود است اما گاهی به غیر از احساس خشکی در زبان و دهان با علائم دیگری مانند:

  • مشکلات بلع
  • احساس چسبندگی در دهان
  • بزاق غلیظ
  • سختی تنفس
  • اختلالات تکلم
  • سوزش و ترک در سطح زبان
  • گرفتگی صدا
  • گلودرد و احساس سوزش و زخم در گلو
  • ترک خوردن وپوسته پوسته شدن لب
  • و بوی بد دهان همراه است.
مطلب مرتبط
لب شکری یا شکاف لب چیست؟ راه های درمان لب شکری

عوارض خشکی دهان

پیش تر در این مبحث از فواید بزاق برای بدن گفتیم و این که بزاق سبب تسهیل بسیاری از فعالیت های بدن ما می شود، بنابراین اگر تولید این ماده کم شود ما دچار عوارضی خواهیم شد که زندگی ما را دچار اختلال خواهد کرد. از جمله عوارض خشکی دهان می توان به بیماری های لثه و عفونت های دهان و دندان اشاره کرد، زیرا گفتیم که حضور بزاق در دهان باعث کاهش فعالیت باکتری ها و حفاظت از دندان ها می شود. بنابراین وقتی این ماده کاهش پیدا کند دندان ها بیشتر در معرض خطر حمله باکتری ها و میکروب ها قرار می گیرند. تحقیقات نشان دهنده آن است که عفونت دندان و دهان یکی از علل افزایش بیماری های قلبی است. همچنین وظیفه دیگر بزاق نرم کردن غذا و کمک به هضم بود، پس اگر این ماده کم شود ما با اختلالات بلع و هضم و در پی آن اختلالات سیستم گوارش همراه خواهیم بود. علاوه بر این ها بیماری های دیگری مانند ذات الریه و گلودرد و برفک هم شخص دارای زروستومیا را تهدید می کند.

                                              مشاوره آنلاین دهان و دندان

درمان خشکی دهان

با توجه به این که این عارضه در میان افراد شایعه است ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که چگونه می توان خشکی دهان را از ببریم؟
گاهی این عارضه موقت است و تنها با مصرف کمی مایعات مشکل برطرف می شود اما گاهی اوقات خشکی دهان مکررا اتفاق می افتد و برای شخص آزار دهنده می شود، در این شرایط باید به فکر درمان جدی باشیم. برای درمان زروستومیای خفیف و یا شدید چند روش پیشنهاد می شود که باهم آن ها را مرور می کنیم:

درمان خشکی با طب سنتی

درمان خانگی خشکی دهان

  • در درمان خانگی اولین راه مصرف مایعات بیش تر است.
    مصرف روزانه هشت لیوان آب برای بدن کافی است و علاوه بر آن خوردن غذاهای آبکی مانند سوپ و آب میوه ها می تواند رطوبت بدن را تامین کند.
  • برای ایجاد رطوبت در دهان باید غدد بزاقی را تحریک به تولید بزاق کرد، جویدن آدامس یکی از راهکارهایی است که باعث تحریک غدد تولید کننده بزاق می شود.البته آدامس هایی که قند کمتری دارند موثر هستند.
  • همچنین مکیدن آبنبات فاقد قند هم می تواند در تحریک غدد بزاقی موثر باشد.
  • استفاده از بخور در فضای خانه و مصرف بیشتر سبزیجاتی مانند هویج .و کرفس بسیار کمک کننده است.
  • همچنین مصرف شربت لیمو و عسل و غرغره آب و نمک در شب و قبل از خواب به خشکی دهان در زمان خواب کمک می کند.
  • جوش شیرین و چای زنجبیل هم می تواند بهبود دهنده این عارضه باشد. استفاده از دهان شویه های فاقد الکل هم از پوسیدگی دندان در زمان کاهش تولید بزاق جلوگیری می کند و رطوبت حفره دهان را بیشتر می کند. عدم مصرف دخانیات و الکل و پرهیز از خوردن غذاهای شیرین و پر ادویه هم می تواند به بهبود این عارضه کمک کند.
  • تنفس با دهان باعث خشکی گلو و دهان در هنگام خوابیدن می شود برای این که این عارضه را کمتر کنیم می توان در روز با تمرین تنفس صحیح از راه بینی رطوبت دهان را حفظ کرد.
مطلب مرتبط
انواع دل درد | علل ابتلا و درمان

 درمان دارویی خشکی دهان

اگر مشکل حاد و آزار دهنده باشد و با درمان خانگی در فرد بهبودی حاصل نشد در این صورت لازم است تا به پزشک مراجعه کند. یا از دکتر آنلاین  دهان و دندان پذیرش۲۴ مشاوره بگیرید و از ایشان راه درمان بخواهید.
در این موارد پزشکان سابقه مواد مصرفی توسط بیمار را بررسی می کنند و همچنین بیماری هایی که ممکن است خشکی دهان از عوارض آن باشد را در بیمار جستجو می کنند. در نهایت با توجه به تمام واکاوی ها، پزشک داروی مناسب را تجویز می کند. دارویی که اصولا برای تحریک غدد بزاقی تجویز می گردد شامل پیلوکارپین و برم هگزین و سویملین هستند. البته بزاق مصنوعی نیز یکی از راه کارهایی است که ممکن است پزشکان پیشنهاد دهند.

درمان خشکی دهان با طب سنتی

علت خشکی دهان در طب سنتی در نوع طبع و مزاج انسان است. پزشکان طب سنتی معتقدند افرادی که دارای طبع صفراوی و سودایی هستند، احتمال بروز این عارضه در آن ها بیشتر از سایر افراد است. برای درمان به کسانی که دچار خشکی ناحیه دهان و زبان و گلو هستند، توصیه می کنند که شربت سکنجبین استفاده کنند که مخلوطی از سرکه و عسل است. همچنین برای افزایش رطوبت بدن توصیه متخصصان طب سنتی استفاده از خاکشیر است و همین طور غرغره کردن آب سبزی خرفه و به دانه در بهبود اوضاع بیمار می تواند موثر باشد.

شما می‌توانید از طریقه مشاوره آنلاین پذیرش۲۴، در هرزمان از شبانه روز با پزشکان آنلاین متخصص طب سنتی ارتباط تلفنی یا متنی بگیرید، و در مورد خشکی دهان خود با ایشان صحبت کنید.

درمان های پیشنهادی می تواند برای بسیاری از بیماران موثر باشد اما همیشه بهتر است با پیشگیری از تمام امراض دوری کنیم. راه های جلوگیری از ابتلا به خشکی دهان را می توان این گونه نام برد:

  • مصرف مایعات به اندازه کافی در طول روز
  • استفاده از غذاهای نرم و آبکی
  • استفاده بیشتر از سبزیجات و میوه ها
  • رعایت بهداشت دندان و دهان
  • پرهیز از مصرف دخانیات و الکل
  • تنفس صحیح از راه بینی

به طور کلی خشکی دهان بخاطر کاهش فعالیت غدد تولید کننده بزاق ایجاد می شود . این می تواند ریشه در یک بیماری زمینه ای مانند اوریون، بیماری های خود ایمنی و سایر بیماری هایی که گفته شد داشته باشد یا به خاطر مصرف برخی داروها این عارضه به وجود آمده باشد. هچنین مصرف برخی مواد هم در ایجاد خشکی در دهان موثر است. برای درمان می توان از سه روش خانگی و طب سنتی و دارو استفاده کرد. که هر کدام با توجه به شدت خشکی و تکرار آن در بدن می تواند موثر باشد.

شما عزیزان می‌توانید، در صورت داشتن هرگونه سوالی در باره خشکی دهان، پیشگیری و درمان آن، در قسمت نظرات برای ما بنویسید. پزشکان متخصص داخلی پذیرش ۲۴، به سوالات شما در سریعترین زمان ممکن پاسخ خواهند داد.
  • لطفا اگر این مقاله برای شما کاربردی بود، برای دوستان خود ارسال کنید. تا با کمک یکدیگر جامعه ای سالم تر داشته باشیم.

ارتباط با پزشک متخصص دهان و دندان

Advertisement

متخصص زنان و زایمان تهران

تیم تولید محتوای پزشکی و سلامتی پذیرش24

تیم تحریریه پذیرش24 متشکل از پزشکان متخصص و پرستاران دارای مجوز، مترجمان و نویسندگان با تجربه در حوزه تولید محتوای پزشکی و سلامتی تمام تلاش خود را در جهت اطلاع رسانی و آگاهی سازی کامل و جامع در خصوص داروها، بیماری‌ها و سایر اطلاعات سلامتی برای استفاده عمومی کاربران پذیرش24 از منابع معتبر علمی به کار می‌بندد.

نوشته های مشابه

guest
9 پرسش و پاسخ
بیشترین امتیاز
جدیدترین قدیمی ترین
Inline Feedbacks
نمایش همه نظرات
خیزران

سلام اقای دکتر خسته نباشین من مدتها میشه تب دارم صبح ازخواب بیدار میشم میبنم باتب سردرد بیدارشدم وازطرف بعد ظهر هم تبم شدید میشه و الان دوسه روز شده خشکی دهان پیداکردم ازروز اول باتشنگی همراه بود بعد دوروز تشنگیم برطرف شده وخشکی دهان هنوزم باقی مونده وتبم هم شدید شده.
به کمکتون نیاز دارم .
خداقوت

دکتر کتایون اعتمادی

سلام
حتما حضورا به متخصص عفونی مراجعه کنید و بطور کامل مورد معاینه وبررسی قرار بگیرید

زهرا

با سلام یکهفته هست که دهانم خشک میشود خیلی اب میخورم و ادرارم زیاد شده قندم ۹۶ هست علائمی مثل سر گیجه ندارم فقط گاهی زیر دلم درد کمی احساس میکنپ

دکتر کتایون اعتمادی

سلام
باید قند سه ماه گدشته تون بررسی بشه و آزمایش ادرار از نظر بررسی عفونت انجام بدید.

مریم ریوندی

سلام خسته نباشی اقادکتر گوش وگلوسمت راستم دردمیکنه درضمن ۲۰روزپیش کروناداشتم یاهنوزم کرنادارم

سعید

سلام من حدود به دوماه میشه که از خواب میپرم و میخوام خفه بشم و گلوم هم خشکه خشکه هر لحظه احساس مرگ و خفگی جلو چشمام میاد لطفا راهنمایی کنید درمانش چیه.مصرف سیگار دارم در طول روز ریاد اب نمیخکرم اما بجاش چای میخورم

دکتر سحر بهروزیان

با سلام
اطلاعات شما خیلی کلی و مبهم است اینکه چندسالتون ؟ موقعیت خانوادگی تون به چه صورت؟ بایدعلت حال بدتون شناسایی بشه بعد راهکاری درمانی ارایه بشه.

فریده

سلام خانم ۶۷ ساله هستم بعد از ۳۵ جلسه پرتودرمانی سر و گردن و شیمی درمانی که الان دو هفته است تمام شده هنوز دهانم خشک و غلیظ است و نمیتونم غذا بخورم
و اب دهانم را به خاطر غلیظ بودن نمیتونم قورت بدم لطفا بفرمایید باید چه کنم متشکرم

دکتر فرناز حسنی

سلام
از متخصصین رادیوتراپی لطفا مشاوره بگیرید تا شما رو راهنمایی کنند .

دکمه بازگشت به بالا