بیماریعفونیمعده و گوارش

بیماری عفونت معده | علائم، راه های درمان و پیشگیری

چگونه بفهمیم معده عفونت دارد، داروهای رفع عفونت معده، انواع عفونت معده

عفونت معده

عفونت معده یکی از انواع عفونت های دستگاه گوارش می باشد که با

  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • درد های شکمی و در برخی مواقع با تب کردن همراه است.

یکی از شایع ترین انواع عفونت معده عفونتی است که آنفولانزای معده ای نام دارد و به سبب در تماس قرار گرفتن با فرد مبتلا یا مصرف آب و غذای آلوده رخ می دهد.

این نوع از عفونت توسط انواع باکتری ها از جمله هلیکوباکتر پیلوری ایجاد می گردد. همچنین برخی ویروس ها نیز می ‌توانند عفونت معده را ایجاد کنند. ویروس های نوروویروس و روتاویروس عفونت های ویروسی هستند که سبب ایجاد عفونت معده می گردند.

در مقاله سایت پذیرش ۲۴ به صورت مفصل درباره علائم، شیوه درمانی، پیشگیری، و تشخیص این بیماری بحث شده است. با مطالعه این مقاله می توانید به پاسخ سوالات خود درباره این بیماری دست یابید.

عفونت معده| علائم، راه های درمان و پیشگیری
عفونت معده موجب ایجاد درد در معده می شود.

همه چیز در مورد عفونت معده

عفونت معده (Stomach infection) چیست؟

عفونت معده یکی از انواع مهم عفونت های دستگاه گوارش می باشد که با حالت

  • تهوع
  • استفراغ
  • درد های شکمی
  • و در برخی مواقع با تب کردن همراه است.

یکی از شایع ترین انواع عفونت معده عفونتی است که آنفولانزای معده ای نام دارد و به سبب در تماس قرار گرفتن با فرد مبتلا یا مصرف آب و غذای آلوده رخ می دهد.

عفونت معده در افرادی که دارای بدن سالم می باشند، بدون عارضه و مشکل خاصی خود به خود بهبود می‌ یابد. اما این عفونت در افرادی که مسن باشند، کودکان و همچنین افرادی با سیستم ایمنی ضعیف بسیار خطرناک می باشد و حتی می تواند منجر به مرگ این افراد گردد.

 از آنجا که راه درمان مشخص و قطعی برای عفونت معده وجود ندارد، یکی از مهم ترین راه های حفاظت از آن پیشگیری می باشد‌. علاوه بر پرهیز از مصرف آب و غذای آلوده، شستن مداوم دست ها نیز یکی از موانع برای ایجاد عفونت معده می باشد.

تعدادی از انواع میکروارگانیسم های خاص بیماری زا می باشند که می تواند معده را تحت تاثیر قرار داده و عفونت را در معده ایجاد کنند. این عفونت ها معمولاً علاوه بر معده به بافت‌های مجاور یعنی دوازدهه و مری افراد نیز گسترش می یابند. هلیکوباکتر پیلوری یکی از شایع ترین عفونت ها در معده انسان ها می باشد.

تقریبا نیمی از جمعیت جهان به عفونت اچ پیلوری یا همان هلیکوباکتر پیلوری مبتلا هستند. هلیکوباکتر پیلوری یکی از انواع باکتری هایی است که در دستگاه گوارش به راحتی رشد می کند و تمایل بسیار بالایی برای حمله به معده را دارد. عفونت ‌معده هنگامی اتفاق می ‌افتد که روده افراد تحت تاثیر عفونت های باکتریایی قرار بگیرد. این عفونت باعث ایجاد التهاب در روده و معده می گردد.

از علائم این التهاب می‌توان به

  • اسهال
  • استفراغ
  • و گرفتگی های شدید شکمی اشاره کرد.

مطالعات نشان داده اند که افراد مبتلا به عفونت معده که در اثر حضور باکتری هلیکوباکتر پیلوری رخ داده است، دارای افزایش خطر ابتلا به سرطان معده نیز می‌ باشند. البته کسانی که دارای سابقه مشکلات معده ای نیستند، نباید نگران این موضوع باشند.

هلیکوباکتر پیلوری، باکتری ای می باشد که در دستگاه گوارش رشد می کند و تمایل شدیدی برای حمله به معده دارد. تقریباً ۵۰ درصد از جمعیت بالغ افراد جهان به این باکتری آلوده می باشند. عفونت معده ای که به خاطر حضور هلیکوباکتر پیلوری ایجاد شده است، معمولاً بهبود می یابد. اما در برخی از مواقع نیز می تواند زخم معده و زخم هایی در روده کوچک ایجاد کند.

با توجه به علت عفونت علائم عفونت معده می تواند از یک تا سه روز بعد از ابتلا به عفونت، به شکل‌ های مختلف خفیف یا شدید در بدن فرد ظاهر گردد. معمولاً نشانه ‌های بیماری تنها یک تا دو روز به طول می انجامد، اما در برخی مواقع بیشتر از ده روز هم در بدن برخی از افراد دیده شده‌ اند.

به دلیل این که علائم عفونت معده با اسهال میکروبی که به وسیله انگل های مانند ژیاردیا، کلستریدیوم، اشرشیاکلی و سالمونلا رخ می ‌دهد، مشابهت دارند، احتمال دارد که در برخی مواقع این بیماری ها با هم و با بیماری های ویروسی و میکروبی اشتباه گرفته شوند.

اگر عفونتی که به وسیله باکتری هلیکوباکتر پیلوری در بدن رخ داده است، منجر به زخم گردد؛ علائم فرد ممکن است شامل دردهای شکمی به ویژه در شب‌ ها و در هنگام گرسنگی نیز باشد. این درد ها موقتی می باشند اما هنگامی که معده فرد خالی است مثلاً بین وعده های غذایی یا در نیمه های شب، اغلب بیشتر احساس می‌ شود. درد ها می توانند بین چند دقیقه تا چند ساعت به طول بیانجامند. تعدادی دیگر از علائم که ممکن است به وسیله عفونت اچ پیلوری همراه باشند را در زیر نام می بریم.

  • احساس باد در معده و شکم
  • حالت تهوع
  • عارق زدن بیش از حد
  • سوزش معده
  • سوزش های سردل
  • کمبود اشتها
  • بی اشتهایی
  • کاهش های وزن نامعلوم
  • و تب

از جمله علائمی هستند که به وسیله عفونت بر اثر این باکتری به وجود می آیند.

البته لازم به ذکر است که بسیاری از این علائم می ‌تواند با سایر بیماری ‌های دیگر نیز ایجاد گردد. برخی از علائم عفونت معده را افراد سالم نیز تجربه می کنند. اگر هر کدام از این نشانه ها ادامه دار باشند یا در مورد آن ها نگرانی پیش بیاید، همیشه بهتر است که فرد با دکتر خود مشورت کند. همچنین اگر خون یا رنگ سیاه در مدفوع و استفراغ فرد مشاهده شد، بلافاصله باید به دکتر مراجعه کرد.

علت عفونت هلیکوباکتر پیلوری

هنوز به طور دقیق مشخص نیست که عفونت هایی که به وسیله اچ پیلوری گسترش می یابند چگونه این رخداد را رقم می‌زنند. باکتری ها هزاران سال است که با انسان ها زندگی می کنند. این تصور وجود دارد که این عفونت می ‌تواند از فردی به فرد دیگر نیز منتقل شود. رعایت نکردن بهداشت فردی نیز یکی از مهم ‌ترین راه‌ های امکان گسترش عفونت می باشد. اچ پیلوری همچنین می ‌تواند از طریق تماس با غذا یا آب آلوده نیز گسترش یابد.

اعتقاداتی وجود دارد که حضور باکتری ها در معده سبب ایجاد مشکلات معده می شود. وقتی که هلیکوباکتر پیلوری به داخل بخش‌های تخریب شده مخاطی معده نفوذ می‌کند، مواد شیمیایی را ایجاد می کند که سبب وارد شدن اسید معده به این بخش ها می‌ شود.

این مسئله باعث می ‌شود که سلول های معده در برابر اسیدهای گوارشی محافظت نشوند. همچنین اسید معده و هلیکوباکتر پیلوری با تخریب دیواره ی معده سبب ایجاد زخم معده و زخم دوازدهه نیز می گردند. لازم به ذکر است که دوازدهه اولین قسمت از روده کوچک فرد را تشکیل می ‌دهد.

عفونت معده| علائم، دراه های درمان و پیشگیری
آب و غذای آلوده موجب عفونت معده می شود

چه عواملی احتمال عفونت معده را بالا می برد؟

کودکان به علت اینکه کمتر می ‌توانند بهداشت فردی خود را رعایت کنند، احتمال بیشتری دارد که به عفونت هلیکوباکتر پیلوری مبتلا شوند. همچنین خطر ابتلا به عفونت تا حدود زیادی به محیط زیست زندگی و شرایط زندگی افراد نیز بستگی دارد.

زندگی در مناطقی که شلوغ و پرجمعیت هستند و همچنین زندگی در کشورهای در حال توسعه زندگی، در مکان هایی که منابع آب پاک و مطمئن ندارند و زندگی با افرادی که مبتلا به هلیکوباکتر پیلوری هستند سبب بالا بردن احتمال ابتلا به این بیماری می شود.

پیشگیری از عفونت معده

برای پیشگیری از مبتلا به عفونت معده راه های مختلفی وجود دارد.

  1. مهم ترین و اصلی ‌ترین راه رعایت بهداشت فردی می باشد.
  2. اما واکسینه کردن کودکان، رعایت بهداشت شخصی در منزل، دوری از افراد مبتلا، ضدعفونی کردن بخش های مختلف که در معرض آلودگی هستند.
  3. و بررسی وضعیت بهداشتی مهدکودک فرزند و یا خانه سالمندان و محیط ‌های عمومی که در آن ها رفت و آمد داریم.

از مهم ترین راه های هستند که برای پیشگیری فرد می‌ تواند رعایت کند.

عوارض عفونت معده

یکی از اصلی ترین عوارض مبتلا شدن به عفونت معده ایجاد زخم ‌های معده می ‌باشد. هلیکوباکتر پیلوری همان گونه که ذکر کردیم به لایه محافظت کننده سطح داخلی معده و روده کوچک آسیب وارد کرده که همین مسئله سبب ایجاد زخم می شود. این مسئله باعث می‌شود که زخم‌ های بازی در داخل معده ایجاد گردد. حدود ۱۰ درصد افرادی که هلیکوباکتر پیلوری را در معده خود دارند به زخم معده نیز دچار می گردد.

التهاب دیواره معده مشکل دیگری است که در اثر حضور این عفونت در معده ایجاد می ‌گردد. هلیکوباکتر پیلوری سبب تحریک و التهاب شدید در معده می ‌شود. در آخر و در شدیدترین موارد عفونت هلیکوباکتر پیلوری می ‌تواند زمینه ‌ساز جدی برای انواع سرطان های معده در فرد باشد.

عوارض عفونت معده به دلیل حضور اچ پیلوری

عفونت معده ای که بر اثر میکروب هلیکوباکتر پیلوری ایجاد شده باشد، همان گونه که ذکر کردیم ممکن است به زخم های گوارشی منجر شود. خونریزی های داخلی نیز ممکن است در اثر وجود این عفونت به وجود بیایند. این خونریزی زمانی رخ می ‌دهد که زخم معده رگ‌ های خونی را بشکافد و در اغلب موارد با فقر آهن و کم خونی همراه می باشد.

انسداد یکی از مواردی است که در مواقعی رخ می ‌دهد که یک توده از مواد غذایی در معده فرد گیر کند. سوراخ شدن معده که بر اثر همان زخم معده ایجاد می گردد و التهاب صفاقی که ایجاد عفونت در صفاق فرد است و با دردهای شکمی شدید همراه است، نیز از دیگر عوارض این نوع از عفونت می باشند.

عفونت معده باکتریایی و ویروسی

تا اینجا به بررسی عفونت های باکتریایی معده که همان عفونت هلیکوباکتر پیلوری می باشد، پرداخته ایم. اما در این بخش می توانیم مشاهده کنیم که برخی ویروس ها نیز می ‌توانند عفونت معده را ایجاد کنند. عفونت‌ های با نام های نوروویروس و روتاویروس عفونت های ویروسی هستند که سبب ایجاد عفونت معده می گردند.

نوروویروس موجب بروز عفونت در کودکان و بزرگسالان می گردد. این ویروس یکی از شایع ‌ترین دلایل مسمومیت های غذایی در دنیا می باشد. این مسمومیت قابلیت سرایت به دیگران را دارد و بین افرادی که به صورت تنگاتنگ با هم ارتباط دارند نیز به سرعت پخش می شود.

بیشترین آمار احتمال ابتلا به نوروویروس از طریق مصرف آب و غذای آلوده می باشد و همچنین از طریق ارتباط با افرادی که مبتلا به ویروس هستند نیز این بیماری می ‌تواند به بدن فرد دیگر منتقل شود.

روتاویروس یکی دیگر از رایج ترین دلایل ابتلا به عفونت معده در کودکان می باشد که به واسطه تماس دست آلوده با دهان کودک ایجاد می گردد. این ویروس در کودکان و نوزادان عفونت بسیار شدیدی می باشد. عفونت در بزرگسالانی که به روتاویروس مبتلا می‌ شوند، دارای نشانه خاصی نیست؛ اما امکان سرایت بیماری در این حالت نیز به دیگران وجود دارد. زیرا در این حالت عفونت نشانه خاصی ندارد و فرد مبتلا متوجه نمی باشد که ناقل بیماری است.واکسن این نوع از ویروس در برخی از کشورهای پیشرفته مانند آمریکا وجود دارد و تا به امروز بسیار هم مفید واقع شده است.

بعضی از غذاهای دریایی نیز مانند صدف های خام و یا نیم پز می توانند سبب ایجاد عفونت معده شوند. هر چند که آب آلوده علت ابتلا به اسهال ویروسی می باشد اما در برخی موارد این مشکل در ارتباط با افراد مبتلا نیز ایجاد می گردد که پس از استفاده از سرویس های بهداشتی دست هایشان را نمی شویند و یا با لمس غذای فرد دیگر، موجب انتقال ویروس به بدن وی نیز خواهند شد.

گروه های خطرناک در ابتلا به عفونت معده

احتمال اتفاق افتادن عفونت معده در اکثر نقاط دنیا و در همه نژادها سنین و افراد جهان وجود دارد. اما در برخی از افراد ابتلا به این عفونت محتمل تر می باشد.

  1. کودکان کم سن به دلیل این که سیستم ایمنی شان هنوز به طور کامل رشد پیدا نکرده است، یکی از پر خطر ترین افراد برای ابتلا به عفونت معده می باشند. همچنین کودکانی که در مهد کودک به سر می برند بیشتر از دیگر کودکان در معرض خطر ابتلا به این عفونت هستند.
  2. افراد مسن بالای ۵۵ سال نیز به دلیل افزایش سن و همچنین سیستم ایمنی ضعیف تر یکی از گروه‌هایی هستند که بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت معده قرار دارند. علاوه بر این افرادی که در خانه سالمندان به سر می برند به دلیل این که با افراد مسن دیگری که ممکن است، عامل ویروس باشند نیز در ارتباط هستند؛ بیشتر از سایر افراد مسن در معرض خطر ابتلا می باشند.

 افرادی که در خوابگاه، مدرسه و یا محیط های عمومی با تعداد افراد زیادی ارتباط دارند احتمال ابتلا به عفونت در آن ها افزایش می ‌یابد. همچنین افرادی با سیستم های ایمنی ضعیف، بنا به دلایل مختلفی نظیر ابتلا به ویروس ایدز، شیمی درمانی و یا مشکلات و درمان ‌های پزشکی دیگر از دیگر افراد بیشتر در معرض ابتلا به عفونت معده هستند.

تشخیص عفونت معده

به محض مراجعه به پزشک، پزشک درباره انواع سابقه های بیماری و سابقه خانوادگی بیمار سوال می کند. استفاده از انواع ویتامین ها و مکمل ها و داروهای دیگر نیز برای پزشک مهم می باشد و باید این موارد به پزشک توضیح داده شود.

  1.  اگر فرد علائم زخم معده را تجربه کرده است، به طور خاص در مورد مسکن ها نیز از وی سوال خواهد شد. برخی آزمایش ها و روش های دیگر نیز برای تشخیص عفونت هلیکوباکتر پیلوری انجام می گیرد. معاینه های فیزیکی بدنی که برای بررسی علائم نفخ، درد و حساسیت صورت هستند؛ یکی از این روش ها می باشد.
  2. همچنین آزمایش خون نیز یکی از مواردی است که پزشک معالج برای شما تجویز خواهد کرد.  این آزمایش برای بررسی آنتی ‌بادی ‌های تولید شده علیه اچ پیلوری در خون مورد استفاده قرار می گیرد. آزمایش مدفوع نیز برای بررسی علائم اچ پیلوری در مدفوع ممکن است مورد نیاز باشد.
  3. آندوسکوپی نیز یکی از راه‌ هایی است که پزشک می‌ تواند به وسیله آن نواحی غیرطبیعی معده را بررسی کند. با ابزاری که آندوسکوپ نام دارد (یک لوله طولانی و نازک که یک دوربین کوچک به سر آن متصل است) و فرستادنش به داخل دهان  و سپس معده و دوازدهه این کار صورت می گیرد. در صورت نیاز از بعضی بخش ها نمونه برداری نیز می شود.
عفونت معده| علائم، راه های درمان و پیشگیری
درمان عفونت معده با دارو

زمان مراجعه به پزشک

بزرگسالانی که این عفونت را در بدن خود دارند، در صورت داشتن برخی علائم باید به پزشک متخصص مراجعه کنند. از جمله این علائم می توان به عدم کنترل و نگهداری مایعات بدن برای ۲۴ ساعت، استفراغ کردن در دو روز پیاپی، بی آبی شدید بدن که دارای نشانه هایی مانند خشکی دهان، ادرار زرد پررنگ و خستگی مفرط، ضعف‌های شدید و سرگیجه و منگی می‌ باشد، اشاره کرد.

همچنین وجود خون در مدفوع، استفراغ خونی و تب های بالای ۴۰ درجه سانتی‌گراد نیز از عوامل نگران کننده ای هستند که پس از مشاهده آن ها باید به سرعت پزشک متخصص مراجعه کرد.

زمان مراجعه کودکان و نوزادان به پزشک

علاوه بر این علائمی در کودکان نیز وجود دارد که پس از مشاهده آن ها حتماً باید کودک را به پزشک معالج نشان داد.

  • داشتن تب های بالای ۳۸.۹ درجه سانتی گراد یا بالاتر
  • احساس درد و ناراحتی های شدید در شکم کودک
  • بی حالی
  • اسهال خونی
  • و کم آبی بدن که با میزان مصرف آب و دستشویی رفتن کودک مشخص می گردد، نیز نیاز به مراجعه به پزشک دارند.

لازم به ذکر است که تف کردن در نوزادان امری بسیار عادی می باشد، اما استفراغ در کودکان عادی نیست. دلایل استفراغ در نوزادان بسیار مختلف می باشد اما در بسیاری از موارد بهتر است که کودک نوزاد را در صورت داشتن استفراغ به پزشک نشان دهیم.

در صورت بروز علائم زیر حتماً باید نوزاد را به نزد پزشک ببرید.

  • استفراغ کردن به مدت چند ساعت
  • مدفوع خونی
  • اسهال شدید
  • ادرار نکردن به مدت ۶ ساعت
  • نرم شدن نقطه‌ای در جمجمه
  • گریستن بدون اشک
  • خواب‌آلودگی
  • عدم پاسخگویی واکنش به محیط و همچنین بی حالی وی علائمی هستند که اگر نوزاد به آن ها دچار شد حتماً باید به پزشک مراجعه کنند.

درمان عفونت معده

چه داروهای گیاهی عفونت معده را ریشه کن می کنند

عموماً درمان خیلی مشخص و خاصی برای عفونت معده وجود ندارد، اما می توان از آنتی‌بیوتیک ‌ها در عفونت های معده ای که در اثر حضور انواع باکتری ها به وجود آمده اند، استفاده کرد. البته لازم به ذکر است که آنتی بیوتیک ها برای مقابله با ویروس ها موثر نمی باشند و استفاده بیش از حد و نا به جا از این آنتی بیوتیک ها می تواند موجب مقاومت آنتی‌بیوتیکی نیز شود. درمان ‌های عفونت نیز باید بعد از انجام آزمایشات و با تجویز پزشک صورت گیرد.

لازم به ذکر است که هیچ شواهدی وجود ندارد که غذای فرد در جلوگیری و یا ایجاد بیماری زخم معده و یا کمتر و بیشتر شدن عفونت معده نقش داشته باشد. با این حال بهتر است که افراد مبتلا به بیماری از مصرف غذاهای تند، الکل و سیگار کشیدن امتناع کنند.

در چه صورت به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر افراد دچار علائم نگران‌کننده‌ ای شده باشند حتماً باید به پزشک مراجعه کنند. اما در مواردی که در ادامه ذکر خواهد شد مراجعه به پزشک فوراً و بدون فوت وقت می باشد.

  • درد شدید یا مداوم شکمی
  • سختی بلع
  • استفراغ
  • مدفوع خونی
  • سیاه قیری و استفراغ های خونی
  • سیاه و یا استفراغ قهوه ای رنگ، عواملی هستند که حتماً پس از مشاهده آن ها باید به پزشک مراجعه کرد.

با مراجعه به سایت پذیرش ۲۴ علاوه بر مشاوره گرفتن از کارشناسان مربوطه در رابطه با عفونت معده، می توانید به صورت تلفنی و متنی با پزشک آنلاین متخصص معده و گوارش در خصوص دزمان عفونت معده گفت و گو کنید.

مشاوره آنلاین با متخصص معده و گوارش


Advertisement

تیم تولید محتوای پزشکی و سلامتی پذیرش24

تیم تحریریه پذیرش24 متشکل از پزشکان متخصص و پرستاران دارای مجوز، مترجمان و نویسندگان با تجربه در حوزه تولید محتوای پزشکی و سلامتی تمام تلاش خود را در جهت اطلاع رسانی و آگاهی سازی کامل و جامع در خصوص داروها، بیماری‌ها و سایر اطلاعات سلامتی برای استفاده عمومی کاربران پذیرش24 از منابع معتبر علمی به کار می‌بندد.
guest
0 پرسش و پاسخ
Inline Feedbacks
نمایش همه نظرات
دکمه بازگشت به بالا